شەقامی ئەلنەجەفی

شەقامی ئەلنەجەفی شەقامێکی ڕۆشنبیری و بازرگانییە و دەکەوێتە کەناری ڕاستی شاری موسڵ، بە دووەم کۆنترین شەقامی موسڵی کۆن دادەنرێت. درێژییەکەی نزیکەی ٢٥٠ مەتر و پانییەکەی ٥ مەترە، لە باکوورەوە سکوق ئەلشەعرین و شەقامی نەینەوا بەیەکەوە دەبەستێتەوە، لە باشوورەوە باب ئەلتوب و باب ئەلسارای بەیەکەوە دەبەستێتەوە.

ئەو شەقامە لە ساڵی ١٩١٣ دامەزرا کاتێک سلێمان نەزیف پاشا پارێزگاری موسڵ بڕیاریدا شەقامێکی نوێ بکاتەوە کە شەقامی نەینەوا بە شەقامی دادگاکانەوە دەبەستێتەوە، کە ئەمڕۆ بە شەقامی دادپەروەری ناسراوە. گەورەترین بەشی لە ماڵی بنەماڵەی ئەلنەجیفی هەڵکەندراوە کە شەقامەکە بەناوی ئەوانەوە ناونراوە، خێزانێک کە لە بنەڕەتدا خەڵکی لێڤانتن. پاشان ناوەکە لە "النجیفی"ەوە بۆ "النجافی" لە ڕێگەی بەکارهێنانی زۆر و سەختی بێژەکردنەوە گۆڕدرا.

یەکەم کتێبخانەی موسڵ و یەکەمین دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوە لەسەر ئەم شەقامە دامەزرا و ڕەفەکانی کتێبفرۆشەکانی پڕ بوون لە کتێبی فیقهی ئیسلامی و قوتابخانەی فیکری ئیسلامی و لێکدانەوەی قورئان و ڕۆمانی نێودەوڵەتی و عەرەبی و کتێبی مێژوو.

لە ساڵانی پەنجاکاندا، شەقامەکە بە کردنەوەی ژمارەیەکی زۆر لە کتێبفرۆشەکان، کە زۆربەیان تایبەتمەند بوون بە فرۆشتنی کتێبی کۆن و دەگمەن، هەندێکی تر تایبەتمەند بوون بە گۆڤاری دەورەیی میسری و لوبنانی و ڕۆژنامەی ڕۆژانە، هەروەها دوکانەکانی کەلوپەلی نووسین کە خزمەت بە قوتابخانە و بەشە فەرمییەکان دەکەن. لە سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردووەوە ئۆتۆمبێل و گواستنەوە بەناودا تێدەپەڕین تا لە سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا بەڕووی هاتوچۆدا داخرا، تەنها بۆ پیادەکان سنووردار بوو.

کتێبخانەی عەرەبی بە یەکێک لە دامەزراوە ڕێزدارەکانی دادەنرێت، یەکەم کتێبخانە بوو کە دەرگاکانی کردەوە دوای ڕزگارکردنی موسڵ لە دەستی داعش لە ساڵی 2019، دواتر سەدەیەکی تەواو لە یەکەم کردنەوەیەوە یادی کردەوە. شەقامەکە لە کاتی شەڕی داعشدا بە تەواوی وێران بوو، خۆشەویستان و سەردانکەرانی ئاسایی لەدەستدا، بەڵام لەگەڵ گەڕانەوەی ژیانی بۆ جارێکی دیکە دەستیکردووە بە وەرگرتنەوەی پەپولەکەی.