قەڵای هەولێر

تەپۆڵکەی هێلکەیی

تەواوی قەڵاکە لەسەر زەوییەک دانیشتووە - گردێک کە بەدرێژایی هەزاران ساڵ لە خشتی قوڕاوی شارۆچکە بێشومارەکانی پێشووترەوە دروست بووە. بە سەرکەوتن بەسەر ڕێڕەوەکەدا بۆ تاکە دەروازەکە، بە زیاتر لە شەست سەدەی نیشتەجێبوونی بەردەوامدا بەرەو سەرەوە دەڕۆیت، کە یەکێکە لە درێژترینەکان لە هەر شوێنێکی سەر زەوی.

زیندووەکان بڵێ

زەوی ژێرەوەت گردێکی سروشتی نییە. تێڵێکە، تەپۆڵکەیەکی دەستکردە کە ٢٥ بۆ ٣٢ مەتر لە سەرووی دەشتەکەوە بەرزکراوەتەوە لەلایەن هەزاران ساڵەوە کە لە هەمان شوێن دروستیان کردووە و دەژین و ئاوەدانیان کردووەتەوە، نیشتەجێبوونێک لەسەرووی نیشتەجێبوونێکی دیکەوە. ئەمە یەکێکە لە درێژترین شوێنەکانی سەر زەوی کە بەردەوام داگیرکراوە، شوێنەواری نیشتەجێبوونی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی چاڵکۆلیتیک و ڕەنگە سەردەمی بەردینە نوێیەکان.

خانووە کۆنەکان

لەناو دەروازەکەدا، هێڵەکان لە نێوان خانووەکانی حەوشەی درەنگانی عوسمانیدا دەسوڕێنەوە کە دەرگای نەخشێنراو و باڵکۆنی سێبەریان هەیە. تا ئەم دواییانە هێشتا خێزانەکان لێرە دەژیان؛ ئەمڕۆ وەک مۆزەخانەیەکی زیندوو لە هاولەری کۆن پارێزراون.

حەمامی ساڵی ١٧٧٥

ئەم حەمامە گشتییە مێژووییە لە ساڵی ١٧٧٥ لەناو قەڵاکەدا دروستکراوە، شوێنێک کە دانیشتوانی ئەو تەپۆڵکەیە هاتوون بۆ ئەوەی خۆیان بشۆن و کۆببنەوە و کات بەسەر دەبەن. تا ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو لە بەکارهێناندا مایەوە، پاشان لە ساڵی ١٩٧٩ نۆژەنکرایەوە و تا ئێستاش وەک یەکێک لە بینا دیارەکانی قەڵاکە کە شوێنی نیشتەجێبوون نییە، ماوەتەوە.

دیمەنەکان بەسەر هاولەر

لە لێواری باشووری قەڵاکەوە شاری هەولێر — هاولەر بە کوردی — لە خوارەوە بڵاوبووەتەوە، لەگەڵ بازاڕی قەیسەری و نافورەکانی پارکی شار ڕاستەوخۆ لە دامێنی تەپۆڵکەکەدا.

مزگەوتی مەلا عەفەندی

ئەمە تاکە بینای ئایینییە کە تا ئەمڕۆش لەسەر قەڵاکە وەستاوە. لە شوێنی مزگەوتێکی سەدەی نۆزدەهەم دروستکرایەوە، کە دڵی ڕۆحی نیشتەجێبوونێکە کە هەزاران ساڵە نیشتەجێیە.