مرقد صحابی کمیل بن زیاد

مزار کمیل بن زیاد، مکانی است که صحابی بزرگوار کمیل بن زیاد نخعی کوفی پس از کشته شدن توسط حجاج بن یوسف ثقفی در آن دفن شد.

کمیل بن زیاد نخعی کوفی، صحابی بزرگواری بود که هفت سال قبل از هجرت در یمن متولد شد. او در جوانی اسلام آورد و با پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) ملاقات کرد. او یکی از بزرگان قوم خود بود و در میان آنها از جایگاه و احترام بالایی برخوردار بود.

او پس از ترور عثمان با امام علی بن ابی طالب بیعت کرد و در عهد خود صادق بود. او از یاران مورد اعتماد امام علی و حامل اسرار او بود و از نزدیک با او همراه بود و از او دانش دریافت می‌کرد. امام او را با یکی از بزرگترین دعاها، معروف به "دعای کمیل" متمایز کرد. او با او در جنگ صفین شرکت کرد و امام او را به عنوان مدیر بیت المال و سپس فرماندار شهر هیت منصوب کرد.

پس از آنکه حجاج بن یوسف ثقفی حکومت عراق را به دست گرفت، با جدیت به دنبال کمیل رفت و قصد کشتن او را داشت. کمیل مدتی خود را پنهان کرد، اما حجاج حقوق قبیله کمیل را که به شدت به آن نیاز داشت، قطع کرد. کمیل مجبور شد تسلیم شود و گفت: «من پیرمردی هستم که عمرم به پایان رسیده است، درست نیست که قوم خود را از حقوقشان محروم کنم.» وقتی او نزد حجاج حاضر شد، به او اطلاع داد که امام علی به او گفته است که حجاج قاتل او خواهد بود. حجاج دستور داد سر او را از تن جدا کنند و او در سال ۸۲ هجری قمری در منطقه ثویه در حومه کوفه به خاک سپرده شد.

مقبره کمیل در منطقه‌ای باستانی به نام ثویه واقع شده است که از نظر تاریخی به گورستان‌های قریش اختصاص داشته و تعدادی از صحابه و بزرگان مسلمان در آنجا دفن شده‌اند. در اواخر دوران عثمانی، این مکان در بیابانی رها شد که فقط کسانی که از آن اطلاع داشتند، از آن بازدید می‌کردند.

اولین ساخت حرم شریف در دهه ۱۹۵۰ میلادی بود، زمانی که گروهی از مؤمنان گنبد جدیدی با اتاقی برای قبر و ضریح ساختند. سپس ساخت و ساز در دهه ۱۹۷۰ با اضافه کردن یک رواق و یک ایوان بیرونی ادامه یافت. در سال ۲۰۰۰، حاج عبدالحسین الصراف ساخت گنبد جدیدی بر فراز حرم را که با کاشی‌های کربلایی و تزئینات اسلامی با نام‌های ائمه (علیهم السلام)، نام خدا و نام پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) پوشیده شده بود، اهدا کرد.