مسجد الحنانة

حدود هزار متر دورتر از حرم امیرالمؤمنین (علیه السلام) و در نزدیکی حرم کمیل بن زیاد نخعی، مسجد حنانه قرار دارد که به دلیل وقایع مهمی که در آن رخ داده و با سیره اهل بیت (علیهم السلام) مرتبط است، یکی از برجسته‌ترین بناهای مذهبی و تاریخی شهر محسوب می‌شود.

این نام دو روایت دارد. یکی می‌گوید که از «حنین» (اندوه/غم) گرفته شده است، زیرا اسیران امام حسین از این مکان عبور کردند و سر مقدس و سرهای یارانش به نمایش گذاشته شد و در پی آن صدای غم و اندوه برای آنچه بر آنها گذشته بود، برخاست.

دیگری می‌گوید که این کلمه از «حنانه»، یک صومعه مسیحی باستانی که توسط المنذر اول بن النعمان اول بین سال‌های ۴۱۸ تا ۴۶۲ میلادی ساخته شده و در همان محل مسجد قرار داشته، گرفته شده است و این نام به مرور زمان تکامل یافته است.

این مکان به دو واقعه برجسته مرتبط است:

اولی زمانی بود که تشییع جنازه امام علی در مسیر خود از کوفه به نجف انجام شد. در این مکان، ستون برجسته‌ای قرار داشت که به احترام پیکر مطهر خم شده بود و از آن پس به «القائم المایل» (ستون کج) معروف شد و تا پایان قرن هشتم هجری در حالت خمیده خود باقی ماند.

دوم اینکه این مکان، مکانی است که سر امام حسین (علیه السلام) پس از وقایع الطف در سال ۶۱ هجری قمری در جریان عبور اسرا در آن قرار داده شد.

علاوه بر این، این مکان یکی از سه مکانی است که امام جعفر صادق (علیه السلام) در طول عبور از نجف و کوفه، در کنار حرم امیرالمؤمنین (علیه السلام) و حرم امام زمان (علیه السلام) در وادی السلام، از اسب پیاده شده و نماز خوانده است.

مسجد تقریباً ۷۴۰۰ متر مربع مساحت دارد و تا به امروز همچنان بازدیدکنندگانی از سراسر جهان اسلام را به خود جذب می‌کند.