Katedrala Sayidat Al Nejat

Katedrala Seyîdat El Nejat dêrek Katolîk a Suryanî ye ku li navenda Bexdayê, li aliyê Rusafa yê bajêr e. Ew yek ji mezintirîn dêrên paytextê tê hesibandin. Dêr di destpêkê de di sala 1952an de wekî holek nimêjê ya mutewazî hatiye avakirin, berî ku katedrala tevahî di 17ê Adara 1968an de, di dema Pîskopos Yohanna Beikhos de, kesayetiyek girîng di dîroka Dêra Keldanî ya li Iraqê de, were çêkirin û vekirin.

Avahiyê ji hêla mîmarê Polonî Kafka ve, bi alîkariya Nivîsgeha Endezyariyê ya Romaya ji bo nexşeyên teknîkî, hatiye sêwirandin. Avakirin ji hêla du karsazên Iraqî, Victor Tabouni û Adnan Sajid ve hatiye kirin.

Ji hêla mîmarî ve, katedrala hatiye sêwirandin ku dişibihe qeyikê, xaç wekî mastê yelkenê pêk tîne, bi şiklê kemerek ku sembola Mizgîniyê ye. Sêwiran qeyika ku bawermendan hildigire temsîl dike, wekî di çîroka Îsa û şagirtên wî de.

Di sala 2004an de, dêr bû hedefa êrîşek bi otomobîlek bombekirî, ku herî kêm 50 kes birîndar bûn.

Komkujiya Katedrala Sayidat El Nejat roja Yekşemê, 31ê Cotmeha 2010an de pêk hat, dema ku çekdarên El Qaîdeyê li Iraqê (ku paşê wekî DAIŞ tê zanîn) di dema Ayîna Yekşemê de êrîşeke hovane li ser dêrê kirin, di encamê de zêdetirî 50 kes, di nav de keşîş û îbadetkar jî hebûn kuştin û bi dehan kes birîndar kirin.

Di dema êrîşê de, nêzîkî 120 kes, ku piraniya wan malbatên Xiristiyan bûn, di hundirê dêrê de bûn. Pênc çekdarên çekdar bi çek, bombeyên destan û êlekên xwekuj ketin avahiyê, civatê rehîn girtin û bêserûber gulebaran kirin. Êrîşkaran daxwaza berdana girtiyên El Qaîdeyê li Iraq û Misrê kirin.

Piştî çend demjimêran dorpêçkirinê, hêzên ewlehiyê yên Iraqê, bi piştgiriya leşkerên Amerîkî, êrîşî dêrê kirin da ku rehîneyan rizgar bikin. Di dema êrîşê de, êrîşkaran teqemeniyên xwe teqandin, di encamê de gelek qurbanî di nav rehîneyan û karmendên ewlehiyê de çêbûn.

Dêrê piştî çend salan hate restorekirin û ji nû ve hate vekirin. Ew bû rawestgeha yekem a serdana dîrokî ya Papa Francis a Iraqê di Adara 2021an de, ku wî peyamek dilşewat a aştî û toleransa olî da, piştgiriya Vatîkanê ji bo Xiristiyanên li Iraqê ji nû ve piştrast kir.

Îro, Seyîdet El Nejat wek sembola berxwedan û baweriyê radiweste, ku hîn jî ayîn lê tên lidarxistin û tevî rabirdûya xwe ya trajîk jî, ew xizmeta civaka Xiristiyan li Bexdayê dike.