مزگەوتی ئەلسەرای ( مزگەوتی شا غازی ) .

مزگەوتی ئەلسارای ناسراو بە مزگەوتی حەسەن پاشا یان مزگەوتی ئەلناسر لی دین اللە، یەکێکە لە مزگەوتە مێژووییە بەناوبانگەکانی بەغدا لە دیوی ڕوسەفە. لە ساڵی 589 کۆچی / 1193 زاینی بە فەرمانی خەلیفەی عەباسی ئەحمەد الناسر لی دین اللە (1158-1225 ز) دروستکراوە، و هەر لە سەردەمی عەباسیەکانەوە تا ئێستاش شایەتحاڵی تەلارسازی ئایینی بەغدایە.

مزگەوتەکە ڕاستەوخۆ بەرامبەر ماڵی حکومەتی سەردەمی عوسمانییە کە ئەمڕۆ بە ئەلقیشلە ناسراوە.

ڕووبەرەکەی نزیکەی ٢٥٠٠ م٢ دەبێت. کاتێک بۆ یەکەمجار دروستکرا، مزگەوتێکی بچووک بوو، بەڵام دواتر کەوتە دۆخێکی خراپەوە.

کاتێک حەسەن پاشا پارێزگاری عوسمانی حوکمی بەغدای گرتە ئەستۆ، مزگەوتەکەی ئاوەدان کردەوە و فراوانتری کرد، بڕە پارەیەکی زۆری بۆ نۆژەنکردنەوەی خەرج کرد، گۆڕینی بۆ پێکهاتەیەکی پتەو و بنەمادار.

دیارترین زیادکراوەکانی بریتین لە:

هۆڵێکی فراوانی نوێژی زستانە

سەقفێک کە لە دە قوبە باریک پێکهاتبوو کە بە گچکە و خشت چەقێنراون

چوار ستوونی پشتگیری قوبە

منارەیەکی بەرز کە لە بەردی ڕەنگاوڕەنگی کاشانی دروستکراوە

ناوچەیەکی نوێژی هاوینە کە دەکەوێتە حەوشەی ڕۆژئاوا

قوتابخانەیەکی بچووک کە یەک مامۆستای تێدایە

ژوورێکی کاتپارێزی

چەند ژوورێک بۆ چاودێرانی مزگەوتەکە

مزگەوتەکە بەهۆی بیناسازییە پتەوەکەیەوە جیا دەکرێتەوە کە دوور لە ڕازاندنەوەی قورس، کە شێوازێکی سادەی عەباسی-عوسمانی پەیڕەو دەکات.

مزگەوتەکە پێنج دەرگای هەیە کە نوێژخوێنان لێیەوە دەچنە ژوورەوە، و میوانداری دەکات:

نوێژی هەینی

نوێژی جەژن

هەموو نوێژەکانی ڕۆژانە

هەروەها سێ دەروازەی سەرەکی هەیە کە یەکێکیان ناوی دەروازەی مەلیک غازی یەکەمە، چونکە لە کاتی نۆژەنکردنەوە دانراوە کە لە سەردەمی ئەودا ئەنجامدراوە.

دەوترێت هەموو پاشاکانی عێراق لە سەردەمی پاشایەتیدا لەم مزگەوتەدا نوێژیان کردووە، ئەمەش پێگەی ئایینی و فەرمی بەرچاوی پێبەخشیوە لە مێژووی مۆدێرنی بەغدادا.