کاتژمێری بەغدا

کاتژمێری بەغدا دەکەوێتە ناوچەی گۆڕەپانی ئاهەنگەکان لە دڵی پایتەخت. تاوەرێکی بەرزە کە کاتژمێرێکی گەورەی چوار ڕووی لەسەرە، لەسەر بنکەیەکی هەشتگۆشەیی وەستاوە کە مۆزەخانەیەکی میراتی لەناودا هەیە.

بیرۆکەی دامەزراندنی ئەو کاتژمێرە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1986، ئەوکاتەی نووسینگەی سەرۆکایەتی کۆمار پێشبڕکێیەکی بۆ دیزاینکردنی کاتژمێرێکی ناوەندی بۆ یادی شەهیدانی شەڕی ئێران و عێراق دەستپێکرد. دیزاینە براوەکە لەلایەن تەلارساز محمد ذیا البارک و هاوسەرەکەی نەسرین ئەلقەیسی پێشکەش کراوە. لە ساڵی ١٩٨٩ دەستی بە بیناسازی کرد و لە ساڵی ١٩٩٤ لە لایەن کادیرانی دەسەڵاتی پیشەسازیی سەربازییەوە (کە دواتر لە ساڵی ٢٠٠٣ هەڵوەشایەوە) تەواو بوو و بە فەرمی دەستی بە کارەکانی کرد.

کاتژمێرەکە نوێنەرایەتی هێمایەکی گرنگی شارەکان دەکات، چونکە پەیوەست بووە بە کاتی جیهانییەوە و وەک ئاماژەی فەرمی کاتی عێراق کاری کردووە، لەلایەن فەرمانگەکانی حکومەت و فڕۆکەخانەکان و ئیزگە ڕادیۆ و تەلەفزیۆنییەکانەوە پەسەندکراوە.

بیناکە بەهۆی بەکارهێنانی ٧٠٠٠ مەتر چوارگۆشە مەڕمەڕی ئیتاڵی بۆ زەوی، بڕێکی یەکسان لە گڕانایت بۆ پۆشینی ڕووبەرەکان، و ڕووی شووشەی نەرم کە لە سەرەوەی تاوەرەکەوە تا بنکەکەی درێژدەبێتەوە بەبێ جومگەکان کە فۆرمێکی تەلارسازی شل و ڕێک و پێکی پێدەبەخشێت، دیارە.

مۆزەخانەی سەرکەوتن کە دەکەوێتە بنکەکەوە، سەردەمانێک ئەو دیارییە گرانبەهایانەی تێدا نمایشکرابوو کە لە سەرانسەری جیهانەوە پێشکەشی سەرۆک کۆماری عێراق لەو کاتەدا دەکرا، وەک شمشێر و خەنجەر کە بە زێڕ و بەردی بەنرخ چەسپێنرابوو، کاتژمێری دەگمەن و کەلوپەلی کۆن.

بەڵام لە کاتی لەشکرکێشی بەغدا لە ساڵی 2003 تاوەر و مۆزەخانەکە کەوتە بەر بۆردومانی ئاسمانی کە بەشێکی زۆری لەناوبرد. ناوەڕۆکەکەی تاڵان کرا، هەرچەندە دواتر هەندێکیان نۆژەنکرانەوە دوای ئەوەی لەلایەن هێزەکانی ئەمریکاوە دەستیان بەسەردا گیرا و پێکهاتەکە لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە نۆژەنکرایەوە.

دوای لەشکرکێشییەکە، شوێنی کاتژمێرەکە بۆ ماوەیەکی کاتی وەک بارەگای دادگا بەکارهێنرا بۆ دادگاییکردنی سەرۆکی پێشوو و یاریدەدەرەکانی، پێش ئەوەی جارێکی دیکە نۆژەن بکرێتەوە و ئەمڕۆ وەک شایەتحاڵێک بۆ مێژوویەکی پڕ لە گێژاو وەستاوە کە هونەر و دەسەڵات و هێمای کولتووری لەیەکتردا تێکەڵ کردووە.