شەهیدانی مۆنۆمێنتی کارەساتی قەرەدا

ئەم یادەوەرییە بۆ ڕێزلێنان لە یادی قوربانیانی تەقینەوە جەرگبڕەکەی کەرادا دامەزراوە. دەستپێشخەری دەزگای شەهیدان بە سەرۆکایەتی د. شارەوانی زەویەکەی تەرخان کرد و بنکەی مۆنۆمێنتەکەی دروست کرد و دەوروبەرەکەی جوان کرد. لە پشت ئەم هەوڵە مۆنۆمێنتالەوە چەندین تاکی دڵسۆز وەستابوون کە ماندوو نەناسانە کاریان دەکرد بۆ پێشکەشکردنی بە شێوەیەک کە شایەنی ئەو کەسانە بێت کە لە کارەساتەکەدا لەناوچوون.

تەقینەوەکە لە کۆتایی مانگی ڕەمەزاندا، لە کاتی سوهوور (ژەمی پێش بەیانی) ڕوویداوە، کاتێک خەڵک لە نزیک چێشتخانەیەک لە قەزای قەرەدەی ڕۆژهەڵاتی کۆبوونەتەوە. ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو تەقیەوە و ئاگرێکی گەورەی بەردا و بینا بازرگانییەکانی نزیکی گرتەوە. لە هێرشەکەدا گیان و تەرمی زیاتر لە 500 کەس شەهید و بریندار بوون.

داعش لە بەیاننامەیەکی ئۆنلاین کە لەلایەن لایەنگرانییەوە بڵاوکرایەوە، بەرپرسیارێتی خۆی لە تەقینەوە خۆکوژەکەی ڕاگەیاند. هێرشەکە بە کەڵک وەرگرتن لە ئۆتۆمبێلێکی گواستنەوە ئەنجامدراوە کە بارگاویکراوە بە کەرەستەی تەقەمەنی و سووتێنەر.

قەبارەی ترسناکی هێرشەکە توڕەیی و خەمێکی سەرسەختی لە سەرانسەری عێراقدا بەدوای خۆیدا هێنا. خەڵکی بەغدا بەهۆی گەورەیی تەقینەوەکە و ئەو بڵێسەی توند و سووتەمەنییە کە ناوەندە بازرگانییەکان و شەقامە تەسکەکانی دەدڕاند، سەریان سوڕما. ئاگرەکە دڕندەیی نەگێڕدراوی تاوانەکەی ئاشکرا کرد. دواتر بە یەکێک لە وێرانکەرترین هێرشە خۆکوژییەکان لە عێراق دادەنرا لە دوای لەشکرکێشییەکەی ساڵی ٢٠٠٣.

تەقینەوەکە دۆزەخێکی بێ وێنەی ئاگر تێبەردا زۆربەی قوربانییەکان بەهۆی خنکانەوە یان بە زیندووی سووتانەوە گیانیان لەدەستدا. ئاگرەکە بە خێرایی شوێنی بازاڕکردن و فرۆشگاکانی سووتاند و ژیانی دەیان هاوڵاتی مەدەنی لەگەڵ خۆیدا برد، لەنێویاندا ژن و منداڵ. زیاتر لە ١٥٠ تەرم بە شێوەیەکی نەناسراو سووتێنراون، ئەمەش خێزانەکان ناچارکردووە ڕوو لە پشکنینی DNA بکەن بۆ وەرگرتنەوە و ناسینەوەی کەسە ئازیزەکانیان.

لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکانی حکومەت ناڕوون و بێ ئەنجام بوون، خێزانەکانیان لە دۆخێکی دڵشکاندن و سەرلێشێواوی و پرسیاری بێ وەڵامدا بەجێهێشت.

شوێنی بۆردومانەکە بوو بە شوێنی ماتەمینی و تووڕەیی بەکۆمەڵ. کاتێک حەیدەر عەبادی سەرۆکوەزیرانی ئەوکات سەردانی شوێنەکەی کرد، شەپۆلێکی توڕەیی گشتی بەرەوڕووی بووەوە کە خزمەکانی خەمگینیان پێڵاو و بەردیان بەسەر کاروانەکەیدا فڕێدا، بێزاری خۆیان دەربڕی لە شکستی حکومەت لە پاراستنی هاوڵاتیانی. لەبەرامبەردا ئەلعەبادی سێ ڕۆژ ماتەمینی نیشتمانی ڕاگەیاند.

لە 18ی تشرینی یەکەمی 2021، مستەفا ئەلکادیمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، گرتنی غەزوان ئەلزوبەعی، تۆمەتباری سەرەکی بۆردومانەکەی ڕاگەیاند. ڕۆژی 31ی ئایاری 2022، دادگای تاوانەکانی ڕوسەفە سزای لەسێدارەدانی بۆ تاوانبارانی سزادراو بە هەڵواسینی دەرکرد.

تەنها چەند ڕۆژێک پێش جەژنی ڕەمەزان، خێزانە عێراقییەکان خۆیان خستبووە دەرەوە بۆ کڕینی جل و بەرگی نوێ بۆ ئەو ئاهەنگە کە نەریتێکی خۆشەویست بوو لە هەموو ماڵێکی موسڵماندا. بەڵام ئەو ساڵە هەرگیز جەژن نەهات. داعش خۆشی جەژنی بۆ هەموو میللەت کوژاندەوە.

جەژن بۆ کەس نەبوو.

ماڵەکان بە مۆم داگیرسێنران، نەک بۆ ئاهەنگگێڕان بەڵکو بۆ ماتەمینی.

خەڵک خوێنیان بۆ ونبووەکانیان دەگریا.

وە تا ئەمڕۆش برینەکە لە دڵی گەلی عێراقدا بە کراوەیی ماوەتەوە.