مۆنۆمێنتی ڕزگارکردنی شارستانیەت

مۆنۆمێنتی ڕزگارکەری شارستانیەت وەک شایەتحاڵێک بۆ تێکەڵبوونی هونەر و ناسنامە، و بۆ ململانێی بەردەوامی عێراق لە نێوان ئازار و هیوادا وەستاوە.

دیزاینەکەی لەلایەن پەیکەرتاشی گەورەی عێراقی محەمەد غانی حیکمەتەوە دیزاین کراوە، و لە دەوروبەری ساڵی ٢٠١٠ بە فەرمانی شارەوانی بەغدا تەواو بووە، ئەمەش لە چوارچێوەی پڕۆژەی ڕازاندنەوەی پایتەخت بە دەروازە و پەیکەری هونەری کە ڕەنگدانەوەی ڕۆحی ڕەگداکوتاوی قووڵی پایتەختە.

مۆنۆمێنتەکە دەکەوێتە دیوی کەرخی بەغدا، بە تایبەتی لە ناحیەی ئەلمەنسور لە نزیک پارکی ئەلزەورا و بە یەکێک لە چوار پڕۆژەی هونەری گەورە دادەنرێت کە لە چوارچێوەی بەرنامەیەکی ڕۆشنبیری بۆ شاری بەغدا بە حیکمەت سپێردراوە. یەکێک بوو لە کۆتا بەرهەمەکانی پێش کۆچی دوایی.

مۆنۆمێنتەکە لە ستوونی ستوونی مەیل یان شکاو پێکهاتووە، کە نوێنەرایەتی شارستانیەتی عێراق دەکات، کە لە هەندێک کاتدا بەهۆی شەڕ و پشتگوێخستن و ململانێیەوە درز یان داڕوخانە.

لەبەردەم ئەم ستوونەدا دەست و قۆڵی مرۆڤ درێژ بکەنەوە، وەک ئەوەی دەستی پێ بگرن یان هەوڵی ئەوە بدەن ڕێگری بکەن لە کەوتنی هێمایەکی بەهێزی بەرپرسیارێتی مرۆڤ لە پاراستن و پاراستنی کولتوور لە ونبوون.

لەسەر ڕووی ستوونەکە دەستەواژەیەک بە ڕێنووسی مێخی (یان ئیلهام لێی وەرگرتووە) نووسراوە، کە تێیدا هاتووە:

"لێرەوە نووسین دەستی پێکرد." ئاماژەیەک بۆ ئەو ڕاستییەی کە خاکی عێراق لانکەی نووسین و شارستانیەتی مرۆڤایەتییە، وەک ئەوەی مۆنۆمێنتەکە پەیامێکی ڕوون ڕابگەیەنێت:

"کلتوور لێرە لەدایک بووە... و دەبێت بەردەوام بێت."

ستوونی ستوونی نوێنەرایەتی شارستانییەتە کۆنەکانی عێراقی سۆمەری و بابلی و ئاشووری دەکات کە سەردەمانێک لەسەر ئەم خاکە سەریان هەڵدا. سەبارەت بە پچڕان و مەیل لە ستوونەکەدا، ئەوان ئەو هەڕەشە و وەرینیانە دەردەبڕن کە بەدرێژایی سەدەکان تووشی ئەم شارستانیەتانە بوون.

هاوکات قۆڵی درێژکراوە نوێنەرایەتی ڕۆحی گەل و هونەرمەندان و ڕۆشنبیران دەکات کە بۆ پاراستنی مێژووی خۆیان هەڵدەستن و بە دەستیان میراتێک هەڵدەگرن کە لە لێواری داڕماندایە.