پەیکەری شەهید عوسمان ئەلعوبێدی

عوسمان بن عەلی بن عەبدولحەفیز ئەلعوبێدی لە ساڵی 1986 لە گەڕەکی ئەلسەفینەی شاری ئەلئەدەمیە لەدایک بووە، و لە ژینگەیەکدا گەورە بووە کە بە درێژایی ڕووباری دیجلە ڕەگ و ڕیشەی قووڵی داکوتاوە، لەناو خێزانێکدا کە بە هۆزی ئەلعوبێد ناسراوە، کە پێگەیەکی بەناوبانگی لەو ناوچەیەدا هەبووە. گەنجێک بوو کە هەر لە منداڵییەوە بەهرەمەند بوو لە مەلەکردندا، بەهۆی خێراییە ناوازەکەی لە ئاودا نازناوی "الصبووح" (مەلەوان)ی بەدەستهێنا. هەرچەندە هێشتا خوێندکاری قۆناغی پێنجەمی ئامادەکاری بوو، بەڵام ناوبانگەکەی بە لێهاتوویی مەلەکردن لەنێو هاوتەمەنەکانی و خەڵکی ناوچەکەیدا بڵاوبووەوە، کە هونەری مەلەوانییان وەک بەشێک لە ناسنامەی ڕووباری بەغدادییان بە میرات گرتبوو.

لە ٣١ی ئاب (٢٥ی ڕەجەب لە ساڵنامەی کۆچیدا)، لە میانی ڕێوڕەسمەکانی یادی ساڵیادی کۆچی دوایی ئیمام موسا ئەلکادیم، بە داب و نەریتی هەزاران حاجی شیعە بە پێ لە پردی ئەلعائممە لە ئەلئەدەمیە بۆ ئەلکادیمیە دەپەڕنەوە بۆ ڕێزگرتن لە بۆنە ئایینییەکە. لەو ڕۆژە بەدبەختەدا، بارودۆخی ئەمنی دوای لەشکرکێشی ئەمریکا بۆ سەر عێراق ناسک بوو و پۆلیس هەموو ڕێگاکانی بەرەو ئەلکادیمیە داخستبوو جگە لە پردی ئەلعەعیممە، ئەمەش قەرەباڵغییەکی خنکێنەری لەسەر پردەکە دروستکردبوو.

لەناکاو دەنگۆیەک بەناو خەڵکدا بڵاوبووەوە کە خەریکە بۆمبێک دەتەقێتەوە. شەپۆلێکی ترس و دڵەڕاوکێ بەسەریدا هات و حاجییەکان دەستیان کرد بە پاڵنانی و هەڵاتن. سەدان کەس لە پردەکەوە کەوتنە خوارەوە هەندێکیان پاڵیان پێنرا لە کاتێکدا هەندێکی تر لە ترسێکی تەواو بازیان دا. سەدان حاجی کەوتنە ناو ڕووباری دیجلە کە بەشێکی زۆریان ژن و منداڵ بوون کە نەیانتوانی مەلە بکەن، لە دیمەنێکی دڵتەزێندا ویژدانی پایتەختی هەژاند.

لە ئەلئەحمیە، عوسمان خەریکی ئامادەکاری بۆ تاقیکردنەوەکانی بوو، گوێی لە بانگەوازی بەپەلەی ئیمامی مزگەوتی ئەبو حەنیفە بوو، کە بانگەوازی خەڵکی ناوچەکەی کرد بۆ ڕزگارکردنی خنکانەکە. عوسمان درێغی نەکرد؛ هەموو شتێکی بەجێهێشت و لەگەڵ گەنجەکانی ئەلئەدەمیە بەرەو پردەکە ڕایکرد، پاشان جلەکانی لابرد و خۆی فڕێدایە ناو ڕووبارەکە.

یەک لە دوای یەک دەستی کرد بە ڕزگارکردنی خەڵک و شەش کەسی ڕاکێشا بۆ کەناری ڕووبارەکە لەنێو هاوار و گریانی شۆک و سۆزدا. لە حەوتەمین هەوڵیدا، کاتێک پەلە دەکرد بۆ ڕزگارکردنی ژنێک، ئابایاکەی بەدەوریدا پێچایەوە و جوڵەکەی ئیفلیج کرد و ئاوەکە گرتەوە. هاوڕێکانی هەوڵیاندا بیکێشنە دەرەوە، بەڵام چارەنووس خێراتر بوو عوسمان وەک شەهیدێک بۆ مرۆڤایەتی خنکا.

ئەلئەدەمیە یادگاری عوسمان ئەلعوبێدی بە مۆنۆمێنتی یادگاری لە گەڕەکی ڕاعس ئەل هیوار نەمرکرد. قوتابخانە و هۆڵە وەرزشییەکان بە ناوی ئەوەوە ناونران و پێشبڕکێی مەلەوانی لە یادی ئەودا دامەزران. ئەو تەنیا گەنجێک نەبوو کە خۆی کردبێتە قوربانی؛ بوو بە هێمایەکی زیندوو بۆ یەکێتی نەتەوەیی و یەکێک لە چیرۆکەکانی ئاغاکانی عێراق کە یارمەتی هێورکردنەوەی بڵێسەی ململانێی تائیفی دا دوای چەندین ساڵ لە دابەشبوون.

عوسمان لە ڕێگەی قارەمانێتییەکەیەوە مانای برایەتی لە نێو ڕۆڵەکانی میللەتدا بەرجەستە کرد، هەڵیبژارد ببێتە پردی نێوان دوو مەزهەب کە بەهۆی شەڕەوە لەیەکتر جیاکراونەتەوە، بڕیاری خنکاندنی دا بۆ ئەوەی ئەوانی دیکە بژین.