مزگەوتی گەورەی ئەلسەهلا

مزگەوتی سەحلا بە یەکێک لە بەناوبانگترین و گەورەترین مزگەوتەکان دادەنرێت کە لە سەدەی یەکەمی کۆچیدا لە کوفە دروستکراوە، لە ڕیزبەندی ئیمامیەکاندا لە پێگە و پێگەی دوای چوار مزگەوتە گەورەکە، بەهۆی ئەو شایستەییانەی کە بە ڕوونی لە ڕیوایەتە بەرزەکاندا باسکراوە.

ئەو ڕیوایەتانە ئاماژەن بۆ دێرینی قووڵی ئەم شوێنە پیرۆزە و پەیوەندییەکەی بە زنجیرەی پێغەمبەران و پێغەمبەرانەوە، چونکە ماڵی پێغەمبەر ئیدریس و شوێنی کارەکانی بووە، ماڵی پێغەمبەر ئیبراهیم ئەلخەلیل و بنکەی ئەرکەکەی بووە، شوێنی نیشتەجێبوونی ئەلخدر و شوێنی گەڕانەوەی بەردەوامی بووە، هەروەها شوێنی نیشتەجێبوونی پێغەمبەر داوود بووە. ڕیوایەتەکان پشتڕاستیان کردووەتەوە کە هەموو پێغەمبەران و جێنشینەکانیان نوێژیان تێدا کردووە، ڕووخساریشیان لەسەر بەردێک هەڵکەندراوە کە لەناویدا دۆزراوەتەوە.

بە درێژایی مێژوو ناوی جۆراوجۆری بۆ دانراوە، لەنێویاندا مسجد القورە، المسجد الباری، و مسجد بەنی دەفار، بەڵام ناوی "السحلا" زاڵ بووە و لەنێو خەڵکدا بڵاودەبێتەوە، دەگەڕێندرێتەوە بۆ گۆڕستانێکی دێرین لە گۆڕستانەکانی کوفاوە کە لەسەر لێوارەکەی هەڵکەوتووە.

لە دیارترین ڕیوایەتەکان سەبارەت بە فەزیلەتی ئەم مزگەوتە وتەی ئیمامی سەجاد هەیە کە دەڵێت: هەرکەسێک دوو ڕکات نوێژی تێدا بکات خودا دوو ساڵ بۆ تەمەنی زیاد دەکات.

و وتەی ئیمامی السدیق: "هیچ کەسێکی ناڕەحەت نەهاتووە بۆی، لە نێوان دوو نوێژی عەسر نوێژ بکات و دوعای خوا بکات، تەنها ئەوە نەبێت کە خودا ناڕەحەتییەکەی ڕزگار کردبێت".

وە هەرکەسێک تێیدا نیشتەجێ بێت وەک ئەوە وایە لە خێمەی پێغەمبەری خودا (صلی الله علیه وسلم) نیشتەجێ بێت." جگە لەوەش پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ ئیمامی چاوەڕوانکراوی المەهدی (خوای گەورە پەلە بکات لە گەڕانەوەی بەرزی)، وەک چۆن ڕیوایەتەکان پشتڕاستی دەکەنەوە کە بۆ هەمیشە لەوێدا ئامادەیە و ماڵەکەیەتی و شوێنی نیشتەجێبوونی ماڵەکەیەتی دوای دەرکەوتنی.

سەبارەت بە مزگەوتەکەش بەم شێوەی ئێستای، شێوەی چوارگۆشەیە، لای باکوور و باشووری ١٦٠ مەتر درێژ دەبێتەوە و لای ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای ١٣٠ مەتر. دیوارەکەی بەرزکراوەتەوە و بە تاوەری نیمچە بازنەیی پشتگیری دەکرێت، حەوشەکەی کراوەیە، مەزارگە و شوێنی نوێژکردن بۆ پێغەمبەران و ئیمامەکان (صلی الله علیه وسلم) بەسەر ناوەند و گۆشەکانیدا دابەشکراون. دیارترینیان بریتین لە:

مەزاری ئیمام زەین العابدین لە سەنتەری مزگەوت

مەزارگەی ئیمامی سدیق لە باکووری خۆی

مەزارگەی ئیمامی مەهدی لە ناوەڕاستی لای باشوور، لە ساڵی ١١٨١ی کۆچی بە فەرمانی سەید محمد مەهدی بەهری ئەلعلوم دروستکراوە، لە سەرەوەی قوبەیەک لە کاشی شین دروستکراوە

مەزاری پێغەمبەر ئیبراهیم الخلیل لە گۆشەی باکوری ڕۆژهەڵات

مەزارگەی پێغەمبەر ئیدریس لە گۆشەی باشووری ڕۆژهەڵات

مەزاری پێغەمبەران هود و ساڵح لە گۆشەی باکووری ڕۆژئاوا

مەزارگەی ئەلخدر

مزگەوتەکە منارەیەکی هەیە کە لە ساڵی ١٣٧٨ی کۆچی دروستکراوە، یادی سەید محمد الحلی بە ئایەت: ١.

بڕۆ بۆ السحلا و پەنا بگرە لە هەموو بەڵا و ناخۆشییەک. مزگەوتێکە کە عیبادەت بە ئاراستە و بێدەنگی بەرز بووەتەوە. منارەکە لەناو ئەودا بۆ بانگەوازی نوێژ بە دەنگی بەرز دروستکرابوو. بەو پێیەی لە مێژووی خۆیدا وتراوە: و لە هەموو کاتێکدا بانگی نوێژ دەکەن.