مەزاری پیرۆزی ئیمام عەلی

گڵکۆی ئیمام عەلی (دارح)

لە ژێر قوبە زێڕینە گەورەکەدا داریه - تۆڕی زیو و زێڕین کە گۆڕی عەلی کوڕی ئەبی تالیب، ئامۆزا و زاوای پێغەمبەر و یەکەمی ئیمامە شیعەکان دەگرێتەوە. زیارەتکاران بە هێواشی بە دەوریدا دەسوڕێنەوە و دەستیان بۆ دەست لێدانی کانزاکان دەبەن و سەلامەکەیان پێشکەش بە کەسایەتییەک دەکەن کە لە سەرانسەری جیهانی موسڵماناندا ڕێزی لێدەگیرێت.

گۆڕەپانی گەورە (Sahn)

هەنگاو بنێنە دەرەوە بۆ ناو حەوشە فراوانەکەی مەڕمەڕ کە بە دەوری مەزارگەکەدا دەپێچێتەوە. بە نافورەکان سارد دەکرێتەوە و بە ئیوانە کەوانەییەکانەوە ئەڵقەدار کراوە، ڕۆژەکە پڕ دەبێت لە حاجییەکان کە پشوو دەدەن و نوێژ دەکەن و چاویان لە قوبە زێڕینەکە و منارە دووانەکانی هەیە.

هەزار ساڵ فێربوون

نەجەف لە دەوری ئەم مەزارگە گەشەی کرد و بوو بە یەکێک لە ناوەندە گەورەکانی زانستی شیعە. نزیکەی هەزار ساڵە حەوزەکەی - ئەو مەدرەسەی لە هێڵەکانی دەوروبەری مەزارگەکەدایە - ڕاهێنانی بەو زانایانە کردووە کە بیرکردنەوەکانیان ژیانی ئایینی زۆر لە دەرەوەی عێراق لە قاڵب داوە.

قەفەزی گۆڕی پیرۆز

لە دڵی مەزارەکەدا زەریحی کانزایی دەوڵەمەند ڕازاوە وەستاوە کە گۆڕی ئیمام عەلی ئیمامی یەکەمی شیعە و خەلیفەی چوارەمی گرتووەتەوە. زیارەتکاران فشار دەخەنە سەری بۆ ئەوەی دەست لە تۆڕەکە بدەن و ماچ بکەن، تارەکانی پێ ببەستن و نوێژ بکەن، ئەمەش دەیکاتە شتێکی سەرەکی ڕێوڕەسمی تەواوی سەردانەکە.

گەنجینەی عەلەوییەکان

بەدرێژایی سەدەکان سوڵتانەکان و پەرستیارەکان ئەم مەزارگەیەیان بە دیاری بەنرخ باراندووە، کە لە گەنجینەی بەناوبانگی عەلەوییەکان کۆکراونەتەوە. لە نێو ئەو بەخشینە چیرۆکییەدا دیارییەکانی نادر شای حاکمی ئێران هەیە کە بە هەمان شێوە فەرمانی کردووە کە قوبە و منارە بە زێڕ زێڕین بکرێت.

کاتژمێرەکە لە مانچستەرەوە

دەرگای سەرەکی مەزارگەکە دەروازەی کاتژمێرە، کە ئیوانێکی بەرزی زێڕین کە لە لایەکەوە منارە زێڕینەکانی تێدایە، ڕووبەری تایبەتی خۆی پێکدەهێنێت. تاوەرەکەی وردەکارییەکی سەرنجڕاکێشی هەڵگرتووە: میکانیزمێکی کاتژمێر کە هەموو ڕێگاکە لە مانچستەری ئینگلتەرا هێنراوە و لە ساڵی ١٨٨٧ دانراوە.