مۆنۆمێنتی شەهرایار و شێهرازادە

پەیکەری شەهرەزاد و شەهریار یەکێکە لە دیارترین شوێنە هونەری و کولتوورییەکانی بەغدا، کە هێمای میراتی دەوڵەمەندی ئەدەبی عێراق و چیرۆکە بێ کاتەکانی “هەزار و یەک شەو”ە.

پەیکەرەکە لەلایەن خوالێخۆشبوو محەممەد غەنی حیکمەت وەستای پەیکەرتاشانی عێراقی پەیکەرسازی کراوە کە بە توانای ناوازەی گرتنی کەسایەتییە مێژووییەکان و ئەفسانە لە ڕێگەی هونەرەکەیەوە ناوبانگی دەرکردووە. ئەم شوێنەوارە لە ساڵی ١٩٧٥ پەردەی لەسەر لادرا.

شەهرازاد باڵا بەرز وەستاوە و دەستێکی بەرز کردووەتەوە کاتێک قسە دەکات دەموچاوی زیرەکی و ئارامیی دەدرەوشێتەوە، وەک ئەوەی ئەو حیکایەتێک ببەستێت کە ژیانی ڕزگار دەکات. شەهریار لەبەردەمیدا دادەنیشێت و بە وردی گوێی لێدەگرێت، دەربڕینەکەی هەم سەرسوڕمان و هەم بە پەشیمانی دوای مێژوویەکی دوور و درێژی دڕندەیی دیاری کراوە.

دیزاینەکە لە ڕێگەی حیکمەت و وشەوە هێزی ژنانە بەرجەستە دەکات، نیشان دەدات کە چۆن ژنێک جیهانی گۆڕی نەک بە شمشێر، بەڵکو بە چیرۆکگێڕان. مۆنۆمێنتەکە لە برۆنزی دروستکراوە و بە شوێنێکی سەوزایی بچووک بەدرێژایی کەناری ڕووبارەکە دەورە دراوە، لە دوورەوە وەک دیمەنێکی شانۆیی هەمیشەیی دەردەکەوێت.

چیرۆکەکە لە “هەزار و یەک شەو”ەوە سەرچاوەی گرتووە:

مەلیک شەهریار کە لەلایەن ژنەکەیەوە غەدری لێکرا، سوێندی خوارد هەموو شەوێک ژنێکی نوێ بخوازێت و لە بەیانیدا لە سێدارە بدات. پاشان شەهرەزاد، کچی وەزیر هات، کە لە ڕێگەی چیرۆکگێڕانەوە چارەنووسی خۆی و هەموو ژنانی هەڵبژارد. هەموو شەوێک، چیرۆکێکی دەگێڕایەوە و تا بەیانی تەواو نەکراوی بەجێی دەهێشت، ئەمەش وایکرد پاشا ڕۆژ لە دوای ڕۆژ لەسێدارەدانی دوابخات... تاوەکو عاشقی بوو و دڵی گۆڕا.