مسجد المجاهدی (الخضر).

مسجد المجاهدی که با نام مسجد الخضر یا مسجد سرخ نیز شناخته می‌شود، یکی از قدیمی‌ترین بناهای مذهبی در شهر باستانی موصل است که بیش از هشت قرن با شکوه در کرانه‌های رود دجله پابرجا مانده و گواه تاریخ شهر و شکوه معماری اسلامی آن است.

این مسجد در سال ۵۷۶ هجری قمری/۱۱۸۰ میلادی توسط ابومنصور قیماز الرومى، ملقب به "مجاهد الدین"، که در آن زمان فرماندار قلعه موصل بود، تأسیس شد. این مسجد به دلیل موقعیت استراتژیک خود در قسمت جنوبی موصل در بالای پل آزادی در کرانه راست رود دجله، متمایز است و آن را به توقفگاهی مهم برای مسافران و بازرگانان در طول اعصار تبدیل کرده است.

در سال ۵۸۰ هجری قمری/۱۱۸۴ میلادی، ابن جبیر، جهانگرد اندلسی، از موصل بازدید کرد و در مسجد نماز خواند و از آنچه که از موقعیت زیبا، مهندسی عالی و تزئینات متنوع آن دیده بود، نهایت تحسین را ابراز کرد. او آن را اینگونه توصیف کرد: «یکی از شاهزادگان شهر در داخل آن مسجدی در ساحل دجله ساخته است، من هیچ مسجدی را باشکوه‌تر از این از نظر ساخت نمی‌بینم. توصیف آن و تزئینات و چیدمان آن، که همه با آجر تراشیده شده‌اند، ناقص است. در مورد محراب آن، محراب‌های بهشت را به ذهن متبادر می‌کند و با پنجره‌های آهنی متصل به نیمکت‌هایی مشرف به دجله احاطه شده است، هیچ جایگاهی باشکوه‌تر و زیباتر از آنها نیست.»

در دوران اتابک در سال ۵۴۱ هجری قمری، سیف بن غازی آن را گسترش داد و عناصر معماری مهمی به آن افزود. سپس حاج محمد مصفی الذهب بخشی از مسجد را احیا کرد و از آن پس مسجد مصفی نام گرفت.

این مسجد در طول کنترل داعش بر موصل بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ آسیب‌های قابل توجهی دید. پس از آزادسازی، انجمن‌ها و سازمان‌های مدنی بازسازی آن را بر عهده گرفتند و کارهای مرمت با حفظ طاق‌های نیم‌دایره‌ای موصل و مصالح به کار رفته، با استفاده از همان سنگ‌هایی که قبلاً در آنجا بودند، آن را به سبک باستانی اصیل خود بازگرداندند.