شهر باستانی نمرود

شهر باستانی نمرود، که در متون آشوری با نام کَلهو و در تنخ با نام کَلاه شناخته می‌شود، در منطقه نمرود، در ۳۰ کیلومتری جنوب موصل، در مکانی استراتژیک در شش مایلی شمال نقطه‌ای که رودخانه دجله به زاب بزرگ می‌پیوندد، واقع شده است. نام نمرود به احتمال زیاد یک نام مدرن است که از این شخصیت در کتاب مقدس گرفته شده است و اولین اشاره به آن به کارستن نیبور، جهانگرد آلمانی که در سال ۱۷۶۶ از این مکان بازدید کرد، برمی‌گردد.

این شهر در قرن سیزدهم پیش از میلاد تأسیس شد و در قرن نهم پیش از میلاد در زمان سلطنت پادشاه آشورنصیرپال دوم به پایتخت امپراتوری نئوآشور تبدیل شد و تا زمانی که به یکی از بزرگترین شهرهای جهان باستان تبدیل شد، شکوفا و گسترش یافت. این شهر در سال ۶۱۲ پیش از میلاد توسط کلدانی‌ها و مادها ویران شد و ویرانه‌های پابرجای آن به عنوان شاهدی بر آن دوران طلایی در طول قرن‌ها باقی ماند.

در سال ۱۸۴۶، اولین کاوش‌ها در این مکان تحت مدیریت دیپلمات و باستان‌شناس بریتانیایی، سر آستن هنری لایارد، انجام شد و بقایای یک کاخ بزرگ، استحکامات و گنجینه‌ای نادر از مجسمه‌های مرمرین، آثار عاجی، ستون‌های سنگی و مجسمه‌های عظیم را آشکار کرد.

در سال ۱۹۸۸، کاوش‌های عراق با کشف گنجینه معروف نمرود، مجموعه‌ای از جواهرات و زیورآلات طلای سلطنتی فوق‌العاده غنی، به اوج خود رسید. این گنجینه‌ها در بانک مرکزی عراق نگهداری و بعداً در موزه عراق در بغداد به نمایش گذاشته شدند و از مهم‌ترین اکتشافات باستان‌شناسی قرن بیستم محسوب می‌شوند.

در اواسط سال ۲۰۱۴، داعش کنترل این منطقه را به دست گرفت و در پنجم مارس ۲۰۱۵، اعضای آن با استفاده از بولدوزر، تبر و مواد منفجره، تخریب و خاکبرداری این مکان را اعلام کردند و معبد نبو با قدمت ۲۸۰۰ سال را ویران کردند و دستشان به مجسمه‌های غول‌پیکر لاماسو و کتیبه‌های دیواری نادر رسید. متخصصان این را یکی از بزرگترین عملیات تخریب عمدی میراث بشری در تاریخ مدرن توصیف کردند.

پس از آزادسازی منطقه در سال ۲۰۱۷، کار مرمت و بازسازی در سال ۲۰۱۸ با همکاری یونسکو آغاز شد، اما به دلیل همه‌گیری کووید متوقف شد و دوباره در سال ۲۰۲۳ از سر گرفته شد، سفری طولانی برای بازیابی آنچه که از تخریب صورت گرفته بر چهره تمدن بشری در این بخش باستانی بین‌النهرین قابل بازیابی بود.