دەروازەی شەمس

باب شەمس (دەروازەی خوداوەندی خۆر)، یان دەروازەی شەمس، یەکێکە لە دەروازە شوێنەوارییەکانی شاری موسڵ لە پارێزگاری نەینەوا، بە یەکێک لە دیارترین پاشماوە ماوەکانی دیواری دێرینی نەینەوا دادەنرێت، ئەو دیوارە گەورەیەی ئاشوورییەکان لە دەوروبەری ساڵی ٧٠٠ پێش زایین بۆ پاراستنی پایتەختی ئیمپراتۆریەتەکەیان دروستیان کردووە.

درێژی ئەم دیوارە نزیکەی دوانزە کیلۆمەتر درێژ دەبێتەوە، پێکهاتووە لە دیوارێکی بەردی نەخشێنراو بە بەرزی شەش مەتر و دواتر دیوارێکی خشتی قوڕ بە بەرزی دە مەتر و ئەستووری پانزە مەتر، لەگەڵ تاوەرە بەردییەکان کە بە ماوەیەکی ڕێکوپێک دابەشکراون. شاری نەینەوا سەردەمانێک پانزە دەروازەی چوونە ژوورەوە و دەرچوونی لەخۆگرتبوو، کە زانایان توانیویانە پێنج دەروازە دەستنیشان بکەن.

باب شەمس بە ناوی خوداوەندی شەماش (خودای خۆر)ەوە ناونراوە، و دەکەوێتە سەر ڕێگای بەرەو پارێزگای هەولێر. بە یەکێک لە دەروازە گرنگەکانی ئیمپراتۆریەتی ئاشووری نوێ دادەنرێت، کە پانی دەرگای چوونە ژوورەوەی دوو مەتر بووە و لە ساڵی ١٩٦٠ لەلایەن حکومەتی عێراقەوە نۆژەن کراوەتەوە.

لە چوارچێوەی پاراستنی ئەم میراتە شوێنەوارییە، تیمی "سەواعید مەوسلییە" (چەکەکانی موسڵ) هەڵمەتێکی پاککردنەوە و ڕۆشنکردنەوەی دەروازەی شەمسیان ڕێکخست و بە "میراتەکەمان ناسنامەی ئێمەیە". ئەوان کاریان کرد بۆ لابردنی نزیکەی ١٨٠٠ تۆن پاشماوە و داروپەردوو کە بە درێژایی دیوارەکە و دەوروبەری باب شەمس درێژدەبنەوە، بە هاوکاری نێوان شارەوانی شارەکە و بەڕێوەبەرایەتی دابەشکردنی کارەبای نەینەوا و پشکنینی میرات و شوێنەوارەکانی پارێزگاکە، بە پاڵپشتی و بودجەی دەزگای ئەمریکا بۆ گەشەپێدانی نێودەوڵەتی (USAID)، و لەژێر چاودێری پسپۆڕێکی شوێنەوارناسی بۆ دڵنیابوون لە... دەروازەکە هیچ زیانێکی پێنەگەیشت، بە ئامانجی ئاشکراکردنی جوانی شارەکە و مێژووی کۆن و پاراستنی ناسنامەی شوێنەواری موسڵ.