Marouf Al Rusafi Heykeli

Irak'ın başkenti Bağdat'ta, özellikle El-Saray Pazarı ve tarihi El-Mustansiriya Okulu yakınlarındaki El-Amin Meydanı'nda, büyük Iraklı şair Ma'ruf el-Rusafi'nin heykeli bulunmaktadır. Bu heykel, Irak'ın en önemli kültürel ve sanatsal simgelerinden biri olarak kabul edilir. Heykel, çağının vicdanını ve dönüşüm ve protesto anlarında halkın sesini temsil eden bir şairi anmak için 1970 yılında açılmıştır.

Bu kalıcı heykel, sanatçı ve heykeltıraş İsmail Fattah el-Türk tarafından bronz kullanılarak tasarlanmıştır ve el-Rusafi'nin düşünceli duruşunu ve kendinden emin bakışını -sanatsal gerçekçilik ve sembolik derinliğin nadir bir karışımıyla- ifade eden hassas detaylarıyla yükselmektedir; bu da heykeli, el-Rusafi'nin edebi büyüklüğüne ve Irak hafızasında derin bir iz bırakan aydınlanmış ruhuna kalıcı bir tanık yapmaktadır.

Heykel, 1875 yılında Bağdat'ta, Osmanlı yönetiminde çalışan Kürt bir baba ve Karağol kabilesinden Arap bir annenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ma'ruf Abdül-Gani el-Ceberi el-Hüseyni'nin figürünü temsil etmektedir. El-Mahdiya bölgesinde yoksul bir ortamda büyüdü ve ilk eğitimini kuttab okullarında ve dini okullarda aldı, ardından Bağdat'ın önde gelen alimlerinden Abdülvahhab el-Na'ib, Kasım el-Kaisi, Kasım el-Beyati ve Mahmud Şukri el-Alusi'nin yanında eğitim gördü ve onun himayesinde mezun oldu. El-Alusi ona, Ma'ruf el-Karkhi olarak bilinen bir Sufi şeyhinin asaletine ve şöhretine uyması için "el-Rusafi" adını verdi.

El-Rusafi, kariyerine El-Rashidiya Okulu'nda öğretmen olarak başladı, ardından Bağdat'taki ortaokulda öğretmenlik yaptı ve İstanbul'a giderek Şahaniyye Koleji'nde ders verdi ve Sabīl al-Rashād gazetesi de dahil olmak üzere gazetecilik yaptı. 1912 ve 1914 yıllarında Osmanlı parlamentosuna (Meclis el-Mab'uthan) seçildi, ardından 1920'de Kudüs'teki Öğretmenler Evi'ne atandı ve Bağdat'a dönerek El-Amal gazetesini kurdu, Şam'daki Arap Dili Akademisi'ne üye seçildi ve Eğitim Müdürlüğü'nde müfettiş ve Yüksek Öğretmenler Evi'nde (Dar al-Muallimeen al-‘Aliyah) profesör gibi çeşitli eğitim görevlerinde bulundu. İstanbul, Kudüs, Bağdat, İstanbul ve Şam arasındaki seyahatleri, Arap kimliği, sosyal farkındalık ve dini ve siyasi reformlardan etkilenmeyi birleştiren edebi ve entelektüel kişiliğini şekillendirdi.

El-Rusafi'nin üslubu, güçlü dil, titiz ifade ve sağlam mantıkla belirginleşmiş olup, siyaset, din, otorite ve toplum hakkında cesur eleştirel görüşlere sahipti. Şiirleri, evren, din, felsefe, siyaset, toplum, savaş, ağıt, betimlemeler, kadın dünyası ve daha birçok konuyu ele alan on bir bölüme ayrılmış ünlü "Divan el-Rusafi"de derlenmiştir. Bu eserde ulusal meselelere değinmiş, yoksulların sefaletini dile getirmiş, sömürgeciliğe karşı çıkmış, zulmü ifşa etmiş ve adalet ve özgürlük için sosyal ve siyasi devrim çağrısında bulunmuştur.

El-Rusafi, şair Cemil Sıdkı el-Zahavi'nin çağdaşıydı ve her ikisi de kadınların özgürleşmesini ve geleneksel pelerin (abaya) kaldırılmasını savundu. Bununla birlikte, ilişkileri edebi rekabet ve keskin çekişmeden yoksun değildi ve aralarında Irak'ın 20. yüzyıl başlarındaki Rönesansının entelektüel canlılığını yansıtan birçok tartışma ve çatışma kaydedilmiştir.

Dolayısıyla, el-Rusafi heykeli sadece yol kenarındaki bir heykel değil, isyankar bir şairin, meydan okuyan bir zihnin ve edebiyatta, siyasette ve toplumsal bilinçte varlığını sürdüren dirençli bir ulusal ruhun görsel bir temsilidir.

Ve böylece, Ma'ruf el-Rusafi heykeli bugün zamanın ve kaldırımın kesiştiği noktada durarak, yoldan geçenlere, samimi bir sözün kılıçtan daha güçlü ve geçici herhangi bir güçten daha kalıcı olduğunu hatırlatıyor.