بنای یادبود شهید عراقی

بنای یادبود شهدا، یادبودی است که توسط مجسمه‌ساز عراقی، اسماعیل فتاح الترک، در سال ۱۹۸۳ طراحی شده و در بغداد، پایتخت عراق، در سمت رصافه این شهر واقع شده است.

این بنای یادبود برای بزرگداشت سربازان عراقی که در جنگ ایران و عراق کشته شدند، ساخته شد. با این حال، عراقی‌ها امروزه عموماً آن را به عنوان یادبودی از همه شهدای عراق می‌دانند.

بنای یادبود شهدا به عنوان بخشی از یک برنامه گسترده‌تر توسط دولت سابق ساخته شد و ایده آن در دهه ۱۹۷۰ با هدف ایجاد چندین اثر هنری برای زیباسازی بناهای تاریخی بغداد، القای حس غرور ملی و در عین حال جاودانه کردن تصویر صدام حسین به عنوان یک رهبر قوی و پیروز، شکل گرفت.

این بنا در دوره اوج قدرت صدام حسین ساخته شد، زمانی که صدام حسین در حال سفارش آثار هنری بسیاری بود و پول قابل توجهی را صرف بناهای تاریخی و مجسمه‌ها می‌کرد.

این بنای یادبود یکی از سه بنایی است که برای بزرگداشت درد و رنج عراق در نتیجه جنگ هشت ساله ساخته شده است. زیبایی این بنای یادبود در خطای دید دو گنبد نهفته است: بیننده‌ای که از ابتدای خیابان می‌آید، آنها را به صورت یک گنبد بسته می‌بیند و با نزدیک‌تر شدن، آنها به تدریج به دو نیم تقسیم می‌شوند، به عنوان نشانه‌ای از ظهور چیزی - پرچم عراق که به سمت بالا برافراشته شده است.

این دو گنبد بر روی یک سکوی دایره‌ای به قطر ۱۹۰ متر قرار دارند و در زیر آن یک موزه وجود دارد. ارتفاع دو گنبد ۴۰ متر است و این بنای یادبود مساحت وسیعی تقریباً ۴۲ هکتار را اشغال می‌کند.

کل این سازه در وسط یک دریاچه مصنوعی وسیع قرار دارد.

هزینه ساخت بنای یادبود شهید حدود ۵۲ میلیون دینار عراقی (حدود ۴۵۰۰۰ دلار آمریکا) و مدت زمان کار ۶۰۰ روز بوده است. پس از وقایع سال ۲۰۰۳، توجه‌ها به سمت حذف این بنای یادبود معطوف شد، زیرا این بنا در پایان یکی از جنگ‌های دولت حزب بعث ساخته شده بود، بنابراین بسیاری معتقد بودند که این بنای یادبود نماد آن است - اگرچه هیچ چیزی وجود ندارد که نشان دهد، زیرا اسماعیل می‌خواست بنای یادبودش فقط نمادی از شهید، در همه زمان‌ها و مکان‌ها باشد.

به همین دلیل، اسماعیل مطمئن شد که این بنای یادبود به هیچ مرجعی مرتبط نباشد تا تقدس و ارزش زیبایی‌شناختی آن حفظ شود.

وقتی از معمار زاها حدید پرسیده شد که ترجیح می‌دهد کدام بنای یادبود بغداد نماد رسانه‌ای بغداد باشد، او تردید نکرد - او گفت که بنای یادبود شهید است، زیرا بیانگرترین نماد غرور و فداکاری‌های مردم عراق در تاریخ معاصر است.