خانه توفیق السویدی

در خیابان حیفا، جایی که شلوغی شهر مدرن با عطر تاریخ در هم می‌آمیزد، خانه توفیق السویدی به عنوان شاهدی بر یک دوران سیاسی آشفته و دوره‌ای از تحولات اساسی در عراق، قد برافراشته است.

این خانه صرفاً محل سکونت یک مرد برجسته نبود، بلکه به نمادی فرهنگی و سیاسی تبدیل شد و هنوز جزئیات زندگی یکی از چهره‌های کلیدی سلطنت عراق را در خود جای داده است.

توفیق السویدی در بغداد متولد شد و از قبیله آل بو مدلل از قبایل آل دور، شاخه‌ای از قبایل بنی سویدا الزبیدی، است. خانواده او به نام "آل سویدی" شناخته می‌شوند که برگرفته از نام پدربزرگش عبدالله السویدی، یکی از علمای مذهبی عراق در قرن هجدهم، است.

او از دانشگاه پاریس سوربن فارغ‌التحصیل شد و از اولین قضات عراق و همچنین یکی از اولین مدرسان "دانشکده حقوق" در بغداد بود که بعدها به دانشکده حقوق تبدیل شد.

او مناصب دولتی بالایی داشت، به ویژه نخست وزیر در چهار کابینه (۱۹۲۹، ۱۹۳۰، ۱۹۴۶ و ۱۹۵۰)، علاوه بر این، در دوره اتحاد هاشمی بین عراق و اردن در سال ۱۹۵۸ به عنوان وزیر امور خارجه خدمت کرد. او همچنین از بنیانگذاران انجمن رنسانس عرب بود که خواستار استقلال اعراب از امپراتوری عثمانی بود.

این خانه در سال ۱۹۳۲ توسط معمار نعمان منیب المتولی به سبک کلاسیک انگلیسی ساخته شد و ساخت آن توسط یکی از ستون‌های معماری سنتی بغدادی، الاستا الماز، اجرا شد.

حروف اول TS هنوز در نمای بالایی خانه قابل مشاهده است که به نام مالک آن اشاره دارد.

توفیق السویدی تا زمان مرگش در ۱۵ اکتبر ۱۹۶۸، پس از آزادی از زندان در سال ۱۹۶۱، که پس از انقلاب ۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸ در آنجا زندانی شده بود، در این خانه زندگی کرد. در آن زمان، خانه مورد حمله قرار گرفت و اسناد و کتابخانه او، از جمله وصیت‌نامه عبدالمحسن السعدون که نزد او به امانت گذاشته شده بود و از آن زمان ناپدید شده است، مصادره شد.

پس از مرگ او، این خانه تا سال ۱۹۸۱ به مدت چندین سال توسط انجمن تعاونی وزارت آموزش و پرورش مورد استفاده قرار گرفت و در سال ۱۹۸۸، به دفتر مرکزی خانه نسخ خطی عراق، بخشی از موزه عراق، که اکنون به عنوان مرکز ملی نسخ خطی شناخته می‌شود، تبدیل شد. این خانه همچنان به عنوان یک بایگانی زنده از حافظه فرهنگی و فکری عراق خدمت می‌کند.

با وجود تبدیل خانه توفیق السویدی از یک خانه شخصی به یک موسسه فرهنگی دولتی، خانه او هنوز هویت اصلی خود را از معماری کلاسیک و درهای چوبی گرفته تا حکاکی‌های زیبا و روح صاحبش که با سکوت و وقار در این مکان ساکن است، حفظ کرده است.

این خانه صرفاً یک خانه نیست، بلکه صفحه‌ای از تاریخ سیاسی، معماری و فرهنگی عراق است که برای هر کسی که مایل به خواندن آن باشد، باز است.