مزگەوتی ئەلئەغاوات

مزگەوتی ئاگاوات کە بە مزگەوتی ئەبو عوبەیدە ئەلجەراش ناسراوە، یەکێکە لە مزگەوتە مێژوویی و شوێنەوارییەکانی عێراق، دەکەوێتە ناوچەی باب ئەلجسر لە نزیک مەیدان و نزیکە لە پردی کۆن لە کەناری ڕاستی موسڵی کۆن، ڕووبەرەکەی دوو هەزار و 500 مەتر چوارگۆشەیە.

مێژووی دروستکردنی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١١١٤ی کۆچی/١٧٠٢ی زایینی، وە بە یەکێک لەو مزگەوتە میراتییەکان دادەنرێت کە بنەماڵەی جەلیلی پێش ئەوەی دەست بە حوکمڕانی موسڵ بگرنە دەست کە دروستیان کردووە. لەلایەن خەلیل ئاغا و ئیبراهیم ئاغا و ئیسماعیل ئاغا کوڕانی عەبد الجەلیل ئاغا یەکێک لە میرەکانی بنەماڵەی جەلیلی دروستکراوە.

لەناو حەرەمەکەدا کۆڕێکی قورئانخوێنان و قوبەیەکی گەورەی شایستە هەیە کە لەسەر چوار قوبە بچووک وەستاوە کە بە هەشت قوبە دەورە دراوە. هەروەها مزگەوتەکە قوتابخانەیەکی ئایینی لە شێوەی ژوورێکی هەشتگۆشەیی تێدایە، کە مێژووی دروستکردنەکەی لەلایەن مەلا جیرجیسی کوڕی دەروێش ئەلمەوسیلی لە بەیتەکانی شیعردا نووسراوە کە تا ئێستاش لەسەر بەردێک نووسراوە کە لە دیواری پێشەوەی قوتابخانەکەدا جێگیر کراوە، کۆی پیتەکانی نیوەچی دووەمی هەر ئایەتێک بەرواری دروستکردنی ساڵی ١١١٤ی کۆچی پێکدەهێنێت.

مزگەوتەکە بە قوبە سپییەکەیەوە، بە یەکێک لە جیاوازترین پێکهاتە پیرۆزەکانی موسڵ دادەنرێت، کە ڕەنگدانەوەی وێنەی فرەچەشنی نەتەوەیی و ئایینی عێراقە و کاردەکات بۆ پاراستنی فرەچەشنی کولتووری و پێکەوە ژیانی ئاشتیانەی نێوان ئایینەکان.

مزگەوتەکە لە کاتی کۆنترۆڵکردنی موسڵ لەلایەن داعشەوە زیانێکی بەرچاوی بەرکەوتووە. دوای ئازادکردنی، یونسکۆ بە هاوکاری کۆمپانیای ڕێهاب نەینەوا نۆژەنکردنەوەی خۆی گرتە ئەستۆ، کارەکانی نۆژەنکردنەوەی پشتیان بە خشتە ڕەسەنەکانی منارەکە بەستووە دوای ڕیزکردنی ئەو فریز و کۆرنیشانەی لە داروپەردوو کۆکراونەتەوە و دووبارە بەکارهێنانیان لە جەستەی منارەکەدا، هەوڵە وردەکان ڕەنگدانەوەی گرنگیدان بە پاراستنی سیمای شوێنەواریی ڕەسەنی مزگەوتەکە و گەڕاندنەوەی بۆ ئەو فۆرمە مێژووییەی خەڵکی موسڵ هەیانە زانراو.