مزگەوتی پێغەمبەر سێت

مزگەوتی پێغەمبەر شیت (سێت) یەکێکە لە مزگەوتە مێژوویی و شوێنەوارییەکانی عێراق لە شاری موسڵ، مێژووەکەی بۆ دروستکردنی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1057 کۆچی/1647ی زایینی، ئەو کاتەی مستەفا پاشا ئەلنیشانجی پۆستی پارێزگاری موسڵی گرتە ئەستۆ، پارێزگارێک بە زاهید و تەقوای خۆی ناسراوە.

لە خەودا بینی پێغەمبەر شیت بۆی دەرکەوت و ئاماژەی بە گۆڕەکەی کرد، بۆیە فەرمانی بە حەج عەلی کوڕی نەوما، یەکێک لە بازرگانەکانی موسڵ کرد، لەو شوێنەی کە لە خەودا بینیبووی، هەڵکەنێت. گۆڕەکەی هەڵکەند و هێنایە دەرەوە، پێکهاتەیەکی دروستکرد کە قوبەیەکی لەسەر بوو و بە مەزاری پێغەمبەر شیت ناسرا. تابوتێک و پەردەیەکی بۆ دانرا و بنەماڵەی حەج عەلی کوڕی نەوما بوونە بەرپرسیار و سەرپەرشتیکردنی مەزارەکە.

لە ساڵی ١٢٠٦ کۆچی/١٧٩١ز مزگەوتێک لە تەنیشتی دروستکرا کە پێنج نوێژی ڕۆژانەی تێدا ئەنجام دەدرا، بە مزگەوتی پێغەمبەر شیت ناسرا. دوای ئەوە ئەحمەد پاشای کوڕی سلێمان پاشا الجلیلی دووبارە ئاوەدان کردەوە.

ڕۆژی هەینی بیست و پێنجی تەمموزی 2014، خەڵکی موسڵ وێران بوون کاتێک ئەندامانی داعش بە تەقەمەنی مزگەوتی پێغەمبەر شیثیان ساختە کرد و تەقاندەوە، بەمەش بە منارە بەرزەکەیەوە بۆ داروپەردوو بچووکی کردەوە.

دوای ئازادکردنی شارەکە، مزگەوتەکە بەتەواوی ئاوەدانکرایەوە و لە نۆی ئازاری 2024 کرایەوە، ئاوەدانکردنەوەی لەلایەن کۆمەڵەی کارە خێرخوازییەکانی موسڵ بە سەرۆکایەتی د. وردەکارییەکان، و کارەکتەری بینراو، لەگەڵ زیادکردن و باشترکردن بۆ چارەسەرکردنی ئەو لایەنانەی کە پێشتر ناتەواو بوون. لەوانە زیادکردنی ئارکێدەکان بۆ تەواوکردنی کۆنتڕۆڵکردنی حەوشەی مزگەوتەکە، هۆڵێکی بۆنە و ئاهەنگەکان تایبەت بە کۆمەڵگەی فیقهی، هۆڵی نوێژی ژنان لە نهۆمی یەکەم، فراوانکردنی شوێنی دەستنوێژ و ئیمکاناتی تەندروستی و زیادکردنی شوێنی نیشتەجێبوون بۆ ئیمام و چاودێری مزگەوتەکە بۆ دڵنیابوون لە بەڕێوەبردنی دروست. هەروەها ژمارەی ستوونەکانی ناو فەزای ناوەوە لە پانزە بۆ هەشت ستوون کەمکرایەوە.