Al Hadba Minaresi

El Hadba Minaresi, Irak'ın Musul şehrindeki en önemli tarihi anıtlardan biri olarak kabul edilir ve Hicri 6. yüzyılda inşa edilen Büyük Nuri Camii'nin bir parçasıdır. Musul'un batı kesiminde, Dicle Nehri'nin batı kıyısında, cami mabedinin kuzeybatı köşesinde yer almaktadır. Resmi, Irak'ın 10.000 dinarlık banknotunda yer alarak şehrin kimliğinin ve medeniyet yüzünün sembolü haline gelmiştir.

El Hadba Minaresi, 1170 yılında Musul Valisi İmad El Din Zanki tarafından Musul'da kurulan ikinci cami içinde inşa edilmiştir. İnşaat görevi, mimar İbrahim El Mawsili'ye emanet edilmiş olup, kendisi inşaat yöntemlerini, mühendislik yönlerini, iklim ve çevre faktörlerinin etkisini, sanatsal ve dekoratif özelliklerin uyumunu ve dini boyutla bağlantısını dikkate alarak bu minareyi, İslami mimari sanatını yansıtan mimarisi ve güzel işlemeleriyle öne çıkarmıştır. Yüksekliği 65 metre, genişliği 17 metre olan minare, dünyanın çeşitli yerlerinde bulunan 17'den fazla eğik kuleden biridir.

Minera, biri silindirik diğeri prizmatik olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Silindirik bölüm, prizmatik bölümün üzerinde yükselir ve yedi adet dekoratif tuğla kabartma halkası içerir. Her biri merdivenle tepeye çıkan iki girişi vardır. İbrahim el-Mevsili, minarenin içine birbirinden ayrı iki merdiven yaptırmış ve bu merdivenler tepedeki kale alanında birleşerek, yukarı çıkanın aşağı ineni görmesini engellemiştir.

Eğikliğinin nedeni hakkında çeşitli yorumlar mevcuttur. Bunlardan biri, İbrahim el-Mevsili'nin, minarenin batıya, evlere doğru değil de doğuya, cami avlusuna doğru eğilerek düşmesi durumunda can kayıplarını azaltmak için kasıtlı olarak eğdiğidir. Seyyah İbn Battuta, yapımından iki yüzyıl sonra minareyi ziyaret ettiğinde, minare zaten eğilmeye başlamıştı; seyyah Gratien Graty ise 19. yüzyılda minareyi "eğilen bir adam gibi" diye tanımlamıştır.

Haziran 2017'de, Irak güçleri ile IŞİD arasındaki çatışmalar sırasında IŞİD tarafından caminin içine yerleştirilen patlayıcılar nedeniyle cami ve El Hadba Minaresi yıkıldı. Cami, örgüt için ters bir sembolizm taşıyordu; zira lideri Ebu Bekir Bağdadi, 2014 yazında minberden "İslami Halifelik" olarak adlandırdığı şeyi ilan etmişti. Musul'un eski şehrinin yaklaşık %80'i yıkıldı ve ana alanlardan 12.000 tondan fazla moloz çıkarıldı.

Şehrin kurtarılmasının ardından UNESCO, aralarında Büyük Nuri Camii ve El Hadba Minaresi'nin de bulunduğu arkeolojik anıtları restore etmek için beş yıl çalıştı ve minare, eski taşlarıyla orijinal bir kopyası olarak geri döndü. Minarenin gövdesi için iç kısımda 96.000 yeni tuğla gerekirken, dış kısımda tarihi karakterini korumak için 26.000 eski tuğla kullanıldı. Minarenin eğimi, 1960'lardaki haliyle aynen korunmuş ve eğimin giderek artmasını önlemek için temelleri güçlendirilmiştir. UNESCO Direktörü Audrey Azoulay, bölgeyi ziyaret ettikten sonra şunları söyledi: "Burada olmak, şehrin tarihine ve kimliğine geri dönmek gibi."