Mashki / El-Masqa Kapısı

Mashki Kapısı, veya Asur metinlerinde bilindiği adıyla "Mashki", Kuzey Irak'taki Ninova Valiliği'nin merkezindeki Musul şehrinde bulunan arkeolojik kapılardan biridir. Ninova'nın antik kapılarından biri olan bu kapı, şehir surlarının batı tarafında yer almaktadır. Adını, yaklaşık bir buçuk kilometre batısında bulunan Dicle Nehri yakınlarında hayvanları sulamak için kullanılmasından almıştır ve bu da Asur başkentinin sakinlerinin günlük yaşamındaki işlevini ortaya koymaktadır.

1968 yılında, Antik Eserler ve Miras Genel Müdürlüğü tarafından yapılan kapsamlı kazılarla keşfedilmiş ve kapının tüm özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Kapının girişi büyük bir salona bağlanır ve giriş ve koridor duvarları içeriden Kral Sennacherib'in adının yazılı olduğu mermer parçalarla süslenmiştir. Kapının her iki yanında büyük taş kuleler bulunmaktadır.

Bu kapı, MÖ 700 civarında Kral Sennacherib'in hükümdarlığı dönemine ait Yeni Asur dönemine kadar uzanıyor ve o dönemde antik dünyanın bildiği en büyük başkenti çevreleyen sıkı bir savunma sisteminin bir parçasını temsil ediyor.

2016 yılında IŞİD bu antik arkeolojik kapıyı yıktı. Ancak tarihi silmeyi amaçlayan bu yıkım, Amerikan-Irak ortak kazı ekibi yeniden inşa çalışmalarına başladığında büyük bir sürprizi ortaya çıkardı; enkazın derinliklerinde, yaklaşık 2700 yıl öncesine ait, Asur kralları döneminden savaş sahnelerini, üzüm bağlarını ve hurma ağaçlarını tasvir eden son derece hassas duvar oymalarıyla süslenmiş sekiz mermer tablet buldular.

Aynı Asur dönemine ait yedi ek duvar oyması da bulundu; bunlarda savaş pozisyonundaki adamlar, zeytin ağaçları, üzüm asmaları ve şehir surları sahneleri yer alıyordu.

Arkeologlar, gömülü bu mermer tabletlerin, kapıya bitişik olan Sennacherib'in ünlü sarayının bir parçası olduğuna inanıyorlar; bu da Meşki Kapısı'nı hem tarihsel hem de gerçek anlamda iki anlamda tarihe açılan bir kapı haline getiriyor.

Ortak arkeoloji ekibi, Ninova Eski Eserler ve Kültürel Miras Müfettişliği'nin gözetiminde ve Musul Üniversitesi Mühendislik Danışmanlık Ofisi ile işbirliği içinde, Alef Vakfı tarafından finanse edilen bir yeniden yapılanma projesi kapsamında, Musul sakinlerinin ortak tarihinin sembolü olan bu medeniyet yapısını restore etme amacıyla çalışmalarına devam ediyor.