خەتەنەکردن

لە بەغدای کۆن خەتەنەکردنی “تاهور” بە یەکێک لە بۆنە کۆمەڵایەتییە گەورەکان دادەنرا، کە هەم گرنگییەکی ڕێوڕەسمی و هەم گرنگی جەژنانەی هەڵگرتبوو. زیاتر بوو لە ڕێکارێکی پزیشکی؛ ڕێوڕەسمێکی تێپەڕین بوو کە هێمای گواستنەوەی کوڕێک بوو لە منداڵییەوە بۆ قۆناغە سەرەتاییەکانی پیاوەتی، لە چوارچێوەی داب و نەریتە ڕەگداکوتاوەکاندا.

خێزانەکان زۆر پێشوەختە خۆیان بۆ ئەم بۆنەیە ئامادە دەکرد، ڕۆژێکی پڕ خێر و بەرەکەتیان هەڵدەبژارد بۆ ئەوەی زۆرجار لە مانگەکانی "ڕەجاب" یان "شەبان"دا، یان لە جەژنە جەژنەکاندا بەڕێوەی بەرن، بەهۆی ئەو خۆشییە ڕۆحی و کۆمەڵایەتییەی پەیوەست بەو کاتانە.

بانگهێشتنامە بۆ کەسوکار و دراوسێکان کرا، ئاهەنگ سازکرا و شیرینییە نەریتییەکانی وەک "زالەبیە" و "بەکلاوە" هەموویان لە شوێنێکی پڕ لە خۆشی و ئاهەنگی کۆمەڵایەتیدا دابەشکران.

کوڕەکە جل و بەرگی نوێی گرانبەهای لەبەردا بوو، بەزۆری “جەلابیا”یەکی سپی چەرموو بوو، سەری بە عەمامەیەکی بچووک ڕازاوەتەوە. لە هەندێک گەڕەکدا لەسەر ئەسپێکی ڕازاوە نمایشی دەکرا، بە سەرۆکایەتی کاروانێکی خزم و بخور و مۆمیان هەڵگرتبوو، لە کاتێکدا تەپڵ لێدەدرا و گۆرانی فۆلکلۆری بۆ ئاهەنگگێڕان دەوترێتەوە.

خەتەنەکردنەکە خۆی لەلایەن سەرتاشێکی نەریتی یان چارەسەرکەرێکی فۆلکلۆری ناوچەکەوە ئەنجام دەدرا. منداڵەکە لەسەر چەناگەی خزمێکی دادەنیشت و ئامرازە سادەکانی تەعقیمکراو بە بەکارهێنانی ڕێگەی تەقلیدی بۆ ڕێکارەکە بەکاردەهێنران.

ئەم ڕووداوە وەک ساتێکی بەهێزی پەیوەندی و خۆشەویستی دراوسێی کاری کرد، لە کاتێکدا خێزان و کۆمەڵگا لە کەشێکی پشتیوانی و دڵخۆشیدا لە دەوری کوڕەکە کۆدەبوونەوە، ڕەنگدانەوەی ئەو ڕۆحی کۆمەڵایەتییە بوو کە ڕۆژێک ژیانی بەغدادی پێناسە دەکرد.

هەرچەندە سەردەم گۆڕاوە، بەڵام یادەوەری "تاهور" لە دڵی عێراقییەکاندا چەسپاوە کە ڕێوڕەسمێکە کە پیاوەتی سەرەتایی و هاودەنگی کۆمەڵایەتی لە کۆمەڵگەی نەریتی بەغدادیدا بەرجەستە دەکات.