تووتنفرۆشەکە

تاتانچی ئەو کەسە بوو کە پسپۆڕ بوو لە فرۆشتن و ئامادەکردنی تووتن (توتون) و دروستکردنی جگەرەی دەستی ڕۆڵکراو و تێکەڵەی نێرگەلە (ئەرگیلا)، جگە لە ئامادەکردنی تووتنی وردکراو بۆ بۆری یان جگەرەکێشانی ئاسایی. ئەم پیشەیە لە بەغدای کۆن باو بوو، بەتایبەتی لە کافێ و بازاڕە تەقلیدییەکاندا، کە تاتانچیەکان جۆرەها تووتنیان ئامادە دەکرد و لەناو دەفری دار یان شووشەییدا نمایشیان دەکرد کە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش ڕێکخرابوون بۆ ئەوەی چاوی کڕیاران ڕابکێشن.

وشەی “تاتون” ئاماژەیە بۆ گەڵا وشککراوەکانی تووتن و لە وشەی “توتون”ی تورکییەوە هاتووە، کە بە واتای تووتنیش دێت. تاتانچی بە لێهاتوویی بەرزی لە تێکەڵکردنی تووتن لەگەڵ تام و بۆنە سروشتییەکان ناسرابوو، ئەمەش وای لێکرد لەنێو هاوتەمەنەکانیدا جیاواز بێت و کڕیارەکانی بۆ لای خۆی ڕابکێشێت بۆ گەڕان بەدوای تامێکی ناوازە.

ئەم پیشەیە تا ئێستاش بوونی هەیە، هەرچەندە بە شێوەیەکی جیاواز تووتنی تامدار (موعەسەل) و جگەرە ئێستا لە دوکانەکانی تووتن و شیشەی مۆدێرن دەفرۆشرێن. بەڵام یادەوەری تاتانچی لە میراتی فۆلکلۆری بەغدادا دەژی و سەردەمێک دەهێنێتەوە یاد کە بۆنی تووتن تێکەڵەیەکی دەستی بووە و بەشێک بووە لە ڕیتمێکی کولتووری.