گواستنەوەی ڕووبارەکان

میزۆپۆتامیا بەناوبانگ بوو بە گواستنەوەی ڕووبارەکانی، بەهۆی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات کە بەناو خاکەکانیدا تێدەپەڕین. ئەم شێوازانەی گواستنەوە لەسەر بنەمای ئاو بەشێکی سەرەکی ژیانی ڕۆژانەیان بەدرێژایی کەنارەکانی ڕووبارەکان پێکدەهێنا، بەتایبەتی لە ناوچەکانی باشوور و تاڵاوەکاندا.

بەلەمی بالام یەکێکە لە بەلەمە تەقلیدییەکان، بەزۆری لە دار تیک یان دار خورما دروست دەکرێت و بۆ گەشتکردن و ماسیگرتن بە تایبەتی لە ئاوە قووڵ و تەسکەکاندا بەکاردێت. تایبەتمەندە بە شێوەی چوارگۆشەی تەنک و بەرزبوونەوەی پێشەوەی، ئەمەش توانای مانۆڕکردنی بەرزی پێدەبەخشێت. ڕووی دەرەوەی بە قەر (قیر) ڕوپۆش کراوە بۆ ڕێگریکردن لە دزەکردنی ئاو و بەرزکردنەوەی مانەوە.

هەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن کە وشەی بەلام لە فارسییەوە وەرگیراوە کە بە واتای “بەلەمی بچووک” دێت و لە زاراوەی عێراقیدا بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکاردێت. بالام لە مێژە وەک ئامرازێکی ڕۆژانەی پەڕینەوە لە نێوان کەنارەکانی ڕووبارەکاندا کاری کردووە و تا ئێستاش لە بەغدا بە تایبەت لە ناوچەکانی نزیک ڕووباری دیجلە بەکاردێت. جێگای ئاماژەیە هەندێک لە دانیشتوانی گەڕەکی شواکە بەلەمسازی و ماسیگرتنیان وەک پیشە وەرگرتووە، سوودیان لە نزیکیی خۆیان لە ڕووبارەکە وەرگرتووە.

لە بەرامبەردا قوفا کەشتییەکی ئاوی سادەیە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی کۆن بە تایبەتی بۆ شارستانیەتەکانی میزۆپۆتامیا، وەک سۆمەرییەکان. پێکهاتەیەکی بازنەییە لە کانی، پەڕۆی خورما، یان پەت دروستکراوە، لە دەرەوەی بە قیر ڕوپۆش کراوە بۆ ئەوەی دژە ئاو بێت. قوفا بۆ گواستنەوەی مرۆڤ و کاڵا بەسەر ڕووبارەکاندا بەکاردەهێنرا و نوێنەرایەتی لایەنێکی گرنگی داهێنانی فۆلکلۆر دەکات لە چۆنیەتی گونجاندنی مرۆڤ لەگەڵ ژینگەی ڕووبارەکاندا.