بۆکسی پیشاندانی پیپ

“سوندق الدونیا” بە واتایەکی ڕەسەن (سندووقی جیهان) یەکێک بوو لە فۆرمە سەرنجڕاکێشەکانی کات بەسەربردنی باو لە بەغدای کۆن، بەتایبەتی لە بازاڕە قەرەباڵغەکان و گۆڕەپانە گشتییەکانی وەک شۆرجە و بازاڕی غەزل و بازاڕی سەفەفیر. ئەم سندوقە جۆرێکی سەرەتایی سینەمای پێشکەش دەکرد، شانۆیەکی بینراوی گەشتیاری کە چیرۆکگێڕان لەگەڵ وێنەی جوڵاو تێکەڵ دەکرد.

“سندوق ئەلدونیا” سندوقێکی دار و ڕازاوە بوو، کە عەدەسەی بچووکی شووشەیی یان کونە بازنەییەکانی تێدابوو کە بینەران لە ڕێگەیەوە چاویان لە وێنەی کێشراو یان چاپکراو بوو کە چیرۆکی فۆلکلۆر، دیمەنە مێژووییەکان، شەڕە ئیپیکیەکان، چیرۆکی پێغەمبەران، یان سەرگەرمییە ئەفسانەییەکانی وەک عەلی بابا، سینباد، یان ئەنتار و ئەبلایان نیشان دەدا.

لەناو سندوقەکەدا بزوێنەرێکی کاغەزی درێژ بوو کە وێنەکانی بە درێژاییەکەی جێگیرکرابوون. سندوقپارێز، زۆرجار چیرۆکنووس "هەکاواتی" بە دەستی بزوێنەرەکەی دەسوڕاندەوە، ئەمەش وایکرد وێنەکان یەک لە دوای یەک بچنە ناوەوە، وەهمێکی جووڵەی دروست دەکرد. عەدەسەی گەورەکەر وردەکارییەکانی بەرزکردەوە، هەستێکی سەرسوڕهێنەری بینراوی زیادکرد، بەتایبەتی بۆ منداڵان و گەورەکان کە ئاشنای کاریگەرییە بینراوەکانی مۆدێرن نین.

زۆرجار ڕووی دەرەوەی سندوقەکە بە ڕەنگی وەک سوور و سەوز و زێڕ بە شێوەیەکی زیندوو ڕەنگ دەکرایەوە، بە دروشمی سەرنجڕاکێشی وەک:

واتە: وەرە سەرسوڕهێنەرەکانی دونیا ببینە!

“حیکایەت لە هەزار و یەک شەوەوە!”

"هەکاوات" چیرۆکەکانی بە شێوازێکی زیندوو و شانۆیی دەگێڕایەوە، بە بەکارهێنانی دەنگ و دەربڕینی دەموچاوی بۆ ئەوەی بینەر بە تەواوی سەرقاڵ بکات و ئەزموونێکی زۆر هاوشێوەی شانۆیەکی بچووکی گەشتیاری دروست دەکرد.

لەگەڵ هاتنی تەلەفزیۆن و دواتر ئینتەرنێت، بوونی “سوندق ئەلدونیا” بە تێپەڕبوونی کات کاڵ بووەوە. بەڵام هێشتا ناوبەناو لە فێستیڤاڵە کولتوورییەکان و پێشانگە میراتییەکان دەردەکەوێت، وەک هێمایەکی نۆستالژیکی چیرۆکگێڕانی بینراوی بەغدا لە ڕابردوودا وەستاوە کە ڕێزلێنانێک بوو بۆ سەردەمێک کە خەیاڵ لە ڕێگەی وێنەی جوڵاوی سادە و سیحری دەنگێکەوە زیندوو بووەوە.