بێژەری بەغدادی

لە بەغدای کۆن، پیشەی "بێژە" لە دیارترین پیشە فۆلکلۆرییەکان بوو، لە ڕێگەی بەرهەمهێنانی دەستی قوماشەوە کە بە کەڵکوەرگرتن لە پەڕۆی تەقلیدی، ڕۆڵێکی گرنگی لە ژیانی ڕۆژانەی خەڵکدا دەگێڕا.

"بغدادی بێژەر" شارەزا بوو لە گۆڕینی تارەکانی پەتاتە، پشم، یان ئاوریشم بۆ قوماشێک کە لە دروستکردنی جل و بەرگ و کەڤەر و فەرشدا بەکاردەهێنرێت. ئەم پیشەیە سەرچاوەیەکی سەرەکی بۆ ئەو جلوبەرگانە پێکهێنا کە خەڵکی ئاسایی لەبەریان دەکرد، ئەمەش وایکرد لە کۆمەڵگەی بەغدادی ئەو سەردەمەدا پیشەیەکی پێویست بێت.

لەگەڵ هاتنی سەردەمی پیشەسازی و پەرەسەندنی مەکینەی مۆدێرن، ئەم پیشەیە وردە وردە دەستی بە دابەزین کرد. بەڵام هێشتا بە بەشێکی گرنگی میراتی فۆلکلۆری بەغدادی دادەنرێت، جێگای خۆی لە یادەوەری کولتووریدا دەپارێزێت و هەندێکجاریش لە فێستیڤاڵەکان یان مۆزەخانەکاندا نمایش دەکرێت.

لە ڕێگەی وێنە میراتییەکانەوە دەتوانرێت پیاوان ببینرێت کە جل و بەرگی نەریتییان لەبەردایە و کار لەسەر "لۆمەکانی دەستی" دەکەن، کە ئامرازی سەرەکییە لە پرۆسەی بونیادنان. هەروەها نەخشی ئەندازەیی لەسەر هەندێک چوارچێوە یان پارچە دەردەکەون، دیزاینی قوماشی تەقلیدی کە لە دروستکردنی فەرشی عێراقی و فەرش و ڕووپۆشی ئەرزی و شاڵدا بەکاردەهێنرێت.

ئەم ڕازاندنەوانە تەنها توخمێکی جوانیناسی نین، بەڵکو هەڵگری جێپەنجەی شوێن و ناسنامەن، ڕەنگدانەوەی ئەو نەخشە هونەرییانەن کە بەغدا و ناوچەکانی دیکەی عێراق بەهۆیەوە بەناوبانگ بوون. پیشەی بێژەر وەک شایەتحاڵی وردبینی دەستی عێراقی و دەوڵەمەندی میراتی زیندووەکەی دەمێنێتەوە.