جل و بەرگ مێندەر

ڕەواف (جل و بەرگ) پیشەگەرێکی لێهاتووە و پسپۆڕە لە دورین و چاککردنەوەی جلوبەرگ، بە تایبەت ئەوانەی قورسترن وەک پاڵتۆ و پۆشاک و جەلابیا و عەزی تەقلیدی پیاوان. ڕاوواف بە وردبینی لە چاککردنەوەی جلە کۆنەکان و ڕێکخستنی قەبارە و دورینی دوگمە و گیرفانەکاندا ناسراوە، زۆرجار دوکانێکی بچووکی بەڕێوەدەبرد کە لە گۆشەکانی بازاڕە قەرەباڵغەکانی بەغدا یان کۆڵانە تەسکەکانی نیشتەجێبووندا کۆبووەتەوە.

ناوی پیشەکە لە کرداری عەرەبی “رَفَّ” (raffa) وەرگیراوە، بە واتای دروومان یان چەقۆکێشان کە بە تەواوی جەوهەری کاری دەستی وردی ئەو دەگرێتەوە.

ڕەوافەکان پاڵتۆ و پۆشاکەکانیان لە قوماشی پشم یان کەتانەوە بەرگدروو دەکرد، زۆرجار لە ناوەوە ئاستریان دەکرد بۆ ئەوەی گەرمییان پێبدات. ناوبەناو کۆف یان گۆچانەکانی بە چەرموویەکی سادە دەڕازاندەوە. جگە لە دیزاینکردنی جلوبەرگی نەریتی پیاوان، هەناسەیەکی نوێی بە جلوبەرگە کۆنەکانەوە دا و بە قوماشی هاوتا پەچەی کرد و بە وریاییەوە بەشە دڕاوەکانی بە دەستی لێهاتوو دورینی.

کەسایەتییەکی ئاشنا لە یادەوەرییە بەکۆمەڵەکانی بازاڕەکانی بەغدادا، ڕەواف هەمیشە بینرا کە دەرزی و قیچی خۆی هەڵگرتبوو و دوگمەی زیاد دەکرد و زیپەکانی چاک دەکرد و ڕۆحی جلێک دەگەڕاندەوە.

هەرچەندە لەمڕۆدا کەرەستەی دورین پەرەی سەندووە، بەڵام پیشەی ڕەواف هێشتا بەرگەی پراکتیزەکردنی بە شێوازی مۆدێرنتر دەمێنێتەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بۆنی نەریتێکی سەردەمیانە دەپارێزێت کە بۆ چەندین نەوە خەڵکی بەغدای پۆشیوە.