کاروانی زاوا

“زەفات ئەلعەریس” کاروانی هاوسەرگیری زاوا لە بەغدای کۆن زیاتر بوو لە تەنها نمایشێکی جەژنانە. نەریتێکی کۆمەڵایەتی دەوڵەمەند بوو کە پڕ بوو لە توانای ڕێوڕەسمی و هێما کولتوورییەکان، شانازی بە گواستنەوەی گەنجێکەوە بۆ ژیانی هاوسەرگیری بەرجەستە دەکرد و خۆشی بەکۆمەڵی کۆمەڵگاکە دەربڕی.

ئاهەنگی هاوسەرگیری هەرگیز تەنها کارێکی تایبەت نەبووە؛ ئەوە بۆنەیەکی گشتی بوو کە خێزان و دراوسێ و هاوڕێیان هەموویان بەشدارییان کرد. ئاهەنگەکان دەتوانن چەند ڕۆژێک درێژ ببنەوە، پڕ بن لە ڕێوڕەسم و بانگەواز و ئاهەنگی بەخشندە.

"زەفای بەغدادی" بەتایبەتی بە سروشتی ناوازەی شانۆیی، گۆرانییە بوێرەکان، "هەواسەت" (سروود)ی باو، فانۆس، تەپڵ و فلوتی کانی ناسرابوو. باو بوو کە زاوا بە ئەسپێکی ڕازاوە کە بە قوماشی چەرموو و شریتی ڕەنگاوڕەنگ پۆشرابوو، بەناو گەڕەکەکەدا دەڕۆیشت، دیمەنێک کە هێمای سوارچاکی و پیاوەتییە.

یەکێک لە نەریتە دیارەکان لە "بەغدادی زەفە"دا ئەوە بوو کە یەکێک لە کوڕانی گەڕەک یان گەنجانی گەڕەک چەند پەرداخێکی گڵین "عبراق" بشکێنێت لە ساتەوەختی دەرچوونی زاوا لە مزگەوتەکە دوای واژۆکردنی گرێبەستی هاوسەرگیری، یان دوای نوێژی ئێوارە لە شەوی زەماوەندەکەدا. پێیان وابوو ئەم کردەوەیە بەختێکی باش دەهێنێت و ئیرەیی دوور بخاتەوە، کە هێمای دەستپێکردنێکی نوێیە بۆ زاوا کە لە بەدبەختی و کێشەکانی ڕابردوو جیا دەبێتەوە.

هەرچەندە ئەمڕۆ ڕواڵەتی "زەفا" گۆڕاوە، بەڵام زۆرێک لە توخمەکانی هێشتا لە گەڕەکە تەقلیدییەکانی بەغدا و ناوچە گوندنشینەکاندا ماونەتەوە هەرچەندە ئێستا لە فۆڕمی مۆدێرندان، وەک ئۆتۆمبێلی لوکس کە جێگەی ئەسپ دەگرێتەوە، و مۆسیقای تۆمارکراو کە جێگەی ئامێرە زیندووەکان دەگرێتەوە.

هێشتا ڕۆحی "بەغدادی زەفە"، بەو هەموو ژاوەژاوە شادی و ڕێوڕەسم و شانازییە کولتوورییەکەیەوە، لە یادەوەریی بەکۆمەڵدا زیندوو دەمێنێتەوە و بە دەنگە ڕەسەنەکەی خۆی شادی بەغدا دەنگ دەداتەوە.