مراسم بدرقه داماد

«زفاط العریس» یا همان مراسم عروسی داماد در بغداد قدیم، چیزی بیش از یک رژه جشن بود. این یک سنت اجتماعی غنی بود که مملو از شور و حال تشریفاتی و نمادهای فرهنگی بود و مظهر غرور و افتخار به گذار یک مرد جوان به زندگی زناشویی و بیانگر شادی جمعی جامعه بود.

عروسی هرگز فقط یک امر خصوصی نبود؛ بلکه یک رویداد عمومی بود که در آن خانواده، همسایگان و دوستان همه شرکت می‌کردند. جشن‌ها می‌توانستند چندین روز طول بکشد و پر از آیین‌ها، هورا کشیدن‌ها و ضیافت‌های سخاوتمندانه باشد.

به ویژه «زفا بغدادی» به خاطر ماهیت نمایشی منحصر به فرد، آهنگ‌های جسورانه، «حواسات» (ترانه‌های) محبوب، فانوس‌ها، طبل‌ها و فلوت‌های نی شناخته می‌شد. دیدن داماد که سوار بر اسبی تزئین شده و پوشیده از پارچه‌های گلدوزی شده و روبان‌های رنگارنگ در محله رژه می‌رفت، صحنه‌ای که نماد جوانمردی و مردانگی بود، امری رایج بود.

یکی از سنت‌های قابل توجه در «زفا بغدادی» این بود که یکی از پسران یا جوانان محله، درست در لحظه خروج داماد از مسجد پس از عقد ازدواج یا پس از نماز عصر در شب عروسی، چندین کوزه سفالی «ابرق» می‌شکست. اعتقاد بر این بود که این عمل باعث خوش‌شانسی و دفع حسادت می‌شود و نمادی از شروع تازه‌ای برای داماد است که از بدبختی و مشکلات گذشته رهایی می‌یابد.

اگرچه ظاهر «زفا» امروزه تغییر کرده است، اما بسیاری از عناصر آن هنوز در محله‌های سنتی و مناطق روستایی بغداد به اشکال مدرن، مانند ماشین‌های لوکس جایگزین اسب‌ها و موسیقی ضبط شده جایگزین سازهای زنده، باقی مانده است.

با این حال، روح «زفا بغدادی»، با تمام سر و صدای شاد، آیین‌ها و غرور فرهنگی‌اش، در حافظه جمعی زنده مانده و شادی بغداد را با صدای اصیل خود منعکس می‌کند.